Πούτιν σε ΕΕ: «Θα παγώσετε – Παίρνατε αέριο στα 150 δολ., τώρα πληρώνετε 1.000»
Σε μια ιδιαίτερα αυστηρή και καυστική δήλωση προχώρησε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, προειδοποιώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση για έναν εξαιρετικά βαρύ και «ψυχρό» ενεργειακά χειμώνα. Ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου στηλίτευσε την απόφαση των Βρυξελλών να εγκαταλείψουν τα μακροχρόνια ρωσικά συμβόλαια σταθερής τιμής, υπογραμμίζοντας ότι οι συνέπειες αυτής της επιλογής επιβαρύνουν τώρα αποκλειστικά τους Ευρωπαίους καταναλωτές.
«Σας πουλούσαμε φυσικό αέριο στα 150 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα και τώρα πληρώνετε 1.000 δολάρια. Επειδή τα αποθέματά σας είναι ελάχιστα, το χειμώνα η τιμή θα φτάσει τα 1.500 δολάρια. Πήρατε αυτό που ζητήσατε», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Πούτιν, δίνοντας το στίγμα της νέας οξείας αντιπαράθεσης.
Από τα 150 δολάρια στην εφιάλτη της ελεύθερης αγοράς
Ο Ρώσος πρόεδρος υπενθύμισε ότι στο παρελθόν η Ρωσία εγγυόταν σταθερές ροές καυσίμου με κόστος μόλις 150-180 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση πίεσε για τη μετάβαση σε ένα σύστημα τιμολόγησης της ελεύθερης χρηματιστηριακής αγοράς (spot), θεωρώντας τότε τις σταθερές τιμές ως υψηλές.
Η αποσύνδεση από τα ρωσικά συμβόλαια, σε συνδυασμό με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις νέες γεωπολιτικές αναφλέξεις στη Μέση Ανατολή, οδήγησε σε ακραία μεταβλητότητα. Ήδη οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου ξεπέρασαν τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh) στο χρηματιστήριο TTF, ενώ το ενδεχόμενο να ξεπεράσουν τα 100€/MWh (ή τα 1.500 δολάρια) κατά τη διάρκεια ενός βαρύ χειμώνα θεωρείται πλέον άκρως πιθανό.
Δραματική μείωση στα ευρωπαϊκά αποθέματα: Στο 65% η πληρότητα
Τα επίσημα στοιχεία για την ετοιμότητα της Ευρώπης αποτυπώνουν μια ανησυχητική εικόνα. Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Anna-Kaisa Itkonen, οι υπόγειες δεξαμενές αποθήκευσης της ΕΕ βρίσκονται μόλις στο 65% της πληρότητάς τους (έναντι σχεδόν 80% την αντίστοιχη περσινή περίοδο), απέχοντας δραματικά από τον αρχικό στόχο του 90%.
Προκειμένου να αποφευχθεί το αδιέξοδο, η Κομισιόν αναγκάζεται να τροποποιήσει τους κανόνες της, μειώνοντας εκτάκτως το όριο υποχρεωτικής πληρότητας στο 75% για τις χώρες που αντιμετωπίζουν τεχνικές δυσκολίες.
Η εικόνα στις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες:
- Γερμανία: Οι αποθήκες βρίσκονται μόλις στο 54% της χωρητικότητάς τους. Όπως προειδοποιεί η Die Zeit, το Βερολίνο κινδυνεύει να μην πιάσει ούτε τον αναθεωρημένο στόχο του 70%, αντιμετωπίζοντας το φάσμα των δελτίων στην κατανάλωση.
- Ολλανδία: Κινείται κοντά στο 48%, παραμένοντας πλήρως εκτεθειμένη στις ακριβές τιμές spot.
- Ηνωμένο Βασίλειο: Εισάγει το 70% του αερίου που καταναλώνει. Ο διευθύνων σύμβουλος της Centrica, Chris O'Shea, υπογράμμισε ότι η χώρα δεν διαθέτει σχεδόν καθόλου αποθηκευμένους πόρους, εξαρτώμενη αποκλειστικά από τις ημερήσιες παραδόσεις LNG.
Το πλήγμα στη ναυσιπλοΐα και τα Στενά του Ορμούζ
Η προσπάθεια της Ευρώπης να αντικαταστήσει το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών με υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από το Κατάρ και τις ΗΠΑ προσέκρουσε στις θαλάσσιες αναταράξεις στη Μέση Ανατολή. Οι εντάσεις κοντά στα Στενά του Ορμούζ περιόρισαν τις παγκόσμιες ροές, διπλασιάζοντας το κόστος του αερίου στην ΕΕ μέσα σε δύο μόλις μήνες και τριπλασιάζοντάς το στο Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με τον Φεβρουάριο.
Άμεσος αντίκτυπος στην Ελλάδα: Ανοδικό ράλι στο ρεύμα
Η κρίση μεταφέρεται άμεσα και στην ελληνική αγορά ενέργειας, καθώς το φυσικό αέριο εξακολουθεί να καθορίζει την οριακή τιμή του συστήματος. Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα σημειώνει ανοδική πορεία για τέταρτο διαδοχικό μήνα:
| Περίοδος | Μεσοσταθμική / Ημερήσια Τιμή |
|---|---|
| Αύγουστος | 133,40 €/MWh |
| Αρχές Σεπτεμβρίου (Aιχμές) | 174,00 € – 188,00 €/MWh |
Η νευρικότητα στις διεθνείς αγορές καυσίμων περνά αυτόματα στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση χωρίς επαρκείς δικλείδες ασφαλείας κοστίζει ακριβά στην ευρωπαϊκή οικονομία.
