«Οι Έλληνες παίζουν με τη φωτιά, έρχεται παρέμβαση»: Τουρκική αντι-NAVTEX για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Νέα αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η έκδοση τουρκικής αντι-NAVTEX για τις έρευνες που προγραμματίζονται στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, του Great Sea Interconnector (GSI). Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι τμήμα της περιοχής εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα που η ίδια διεκδικεί, ενώ η Αθήνα προχώρησε στην έκδοση των απαιτούμενων αδειών και της NAVTEX για το έργο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», το οποίο αναμένεται να αναχωρήσει από το Ηράκλειο για να πραγματοποιήσει εργασίες έρευνας και πόντισης καλωδίου. Η ελληνική NAVTEX εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου και, σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, έχει διάρκεια έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Τι αναφέρει η τουρκική αντι-NAVTEX
Με την αντι-NAVTEX 1105/26, η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική αγγελία βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας την οποία έχει δηλώσει στον ΟΗΕ. Αναφέρει ακόμη ότι δεν έχει εγκρίνει τις ερευνητικές εργασίες και υποστηρίζει πως δραστηριότητες σε περιοχή που θεωρεί δικής της θαλάσσιας δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με τις τουρκικές αρχές.
Οι NAVTEX είναι ναυτικές οδηγίες προς ναυτιλλομένους. Η έκδοση ανταγωνιστικών οδηγιών αποτυπώνει τη διαφωνία των δύο πλευρών για την αρμοδιότητα και τις θαλάσσιες ζώνες, αλλά από μόνη της δεν επιλύει τις νομικές διαφορές ούτε καθορίζει οριστικά τα όρια υφαλοκρηπίδας.
Η ελληνική αδειοδότηση και η φράση περί «παρέμβασης»
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης για τις εργασίες έρευνας και πόντισης καλωδίου του GSI, έπειτα από αίτημα της γαλλικής εταιρείας Nexans για λογαριασμό της εταιρείας του έργου. Ακολούθησε η έκδοση της προβλεπόμενης NAVTEX.
Σε δημοσιεύματα τουρκικών μέσων, η αναφορά του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει στις αναγκαίες «επιχειρησιακές παρεμβάσεις» αν υπάρξουν εμπόδια στο έργο παρουσιάστηκε με ιδιαίτερα υψηλούς τόνους. Το CNN Türk σχολίασε ότι «η Αθήνα παίζει με τη φωτιά», ενώ τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρθηκαν και σε ενδεχόμενη παρέμβαση. Η φράση του τίτλου αποτυπώνει αυτό το κλίμα δημοσιευμάτων· δεν αποτελεί επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης για επικείμενη στρατιωτική ενέργεια.
Δύο καλώδια και δύο ερευνητικά πλοία
Στην ευρύτερη αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες έρευνες αναφέρεται και το πλοίο «Kobi Ruegg». Ωστόσο, πρόκειται για διαφορετική υπόθεση από τις έρευνες του «Abeille Marengo» για το GSI. Το «Kobi Ruegg» συνδέεται με το East to Med Data Corridor (EMC), ένα σχέδιο τηλεπικοινωνιακού καλωδίου που συνδέει τη Σαουδική Αραβία με την Ελλάδα μέσω Κύπρου.
Για τις εργασίες του «Kobi Ruegg» έχουν καταγραφεί ξεχωριστές NAVTEX από ελληνικούς και τουρκικούς σταθμούς, με τις δύο πλευρές να προβάλλουν διαφορετικές θέσεις για την αρμοδιότητα στην περιοχή. Η διάκριση έχει σημασία: το EMC είναι τηλεπικοινωνιακό καλώδιο, ενώ το GSI είναι έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Η νέα NAVTEX για το GSI φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις διαφωνίες Αθήνας και Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες και την υλοποίηση υποθαλάσσιων υποδομών. Το επόμενο πρακτικό βήμα είναι η έναρξη των εργασιών του γαλλικού πλοίου, με την ελληνική πλευρά να δηλώνει ότι το έργο θα προχωρήσει σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Πηγές: BankingNews, Pentapostagma, Zougla, Proto Thema English.
