«Κάτι μεγάλο έρχεται»: Το El Niño δυναμώνει και οι επιστήμονες προειδοποιούν για ακραίο χειμώνα και ακόμη θερμότερο 2027

Επιμέλεια: Hellas-Now

Οι αριθμοί που έρχονται από τον Ειρηνικό αρχίζουν να προκαλούν ανησυχία.

Η θερμοκρασία των ωκεανών ανεβαίνει, το El Niño ενισχύεται με ταχύτητα και οι τελευταίες ανακοινώσεις κορυφαίων μετεωρολογικών οργανισμών δείχνουν ότι το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα μπαίνει σε μια ιδιαίτερα έντονη φάση.

Και ίσως το σημαντικότερο στοιχείο να είναι αυτό: το φαινόμενο δεν βρίσκεται ακόμη στο αποκορύφωμά του.

Το NOAA εκτιμά πλέον ότι υπάρχει πιθανότητα μεγαλύτερη από 90% το El Niño να εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό επεισόδιο κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα 2026-2027.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι μία δεύτερη εκτίμηση.

Οι Αμερικανοί επιστήμονες υπολογίζουν πιθανότητα 75% το φαινόμενο να φτάσει σε επίπεδα που θα μπορούσαν να το καταστήσουν ισχυρότερο από οποιοδήποτε αντίστοιχο επεισόδιο έχει καταγραφεί από το 1950.

Τα πρώτα σημάδια εμφανίστηκαν ήδη

Ο Αύγουστος του 2026 έστειλε το πρώτο μεγάλο μήνυμα.

Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία έφτασε τους 16,96 βαθμούς Κελσίου, με αποτέλεσμα ο μήνας να ισοφαρίσει το ιστορικό ρεκόρ του Ιουλίου του 2023 ως ένας από τους θερμότερους μήνες που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Η θερμοκρασία ήταν περίπου 1,65 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Την ίδια στιγμή, οι θάλασσες παρουσίασαν επίσης εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.

Και ακριβώς εκεί βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της ιστορίας.

Ο Ειρηνικός συνεχίζει να θερμαίνεται

Το El Niño γεννιέται όταν μεγάλες περιοχές του κεντρικού και ανατολικού τροπικού Ειρηνικού γίνονται σημαντικά θερμότερες από το φυσιολογικό.

Αυτή η αλλαγή δεν παραμένει περιορισμένη στον ωκεανό.

Μεταβάλλει τις ατμοσφαιρικές κυκλοφορίες και μπορεί να επηρεάσει τον καιρό χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι θερμοκρασιακές αποκλίσεις στον ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό έχουν ήδη ξεπεράσει σε ορισμένες περιοχές τους 3 βαθμούς Κελσίου.

Κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει ακόμη μεγαλύτερες θερμικές ανωμαλίες.

Σε ορισμένα βάθη καταγράφηκαν αποκλίσεις μεγαλύτερες των 10 βαθμών Κελσίου.

Η προειδοποίηση του NOAA

Στις 10 Σεπτεμβρίου, το Climate Prediction Center του NOAA αναβάθμισε σημαντικά την εκτίμησή του.

Το El Niño, σύμφωνα με την υπηρεσία, συνεχίζει να δυναμώνει και αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο μέχρι το τέλος του έτους.

Η πιθανότητα να εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό επεισόδιο ξεπερνά πλέον το 90%.

Για το διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου, οι επιστήμονες δίνουν πιθανότητα 75% να φτάσει σε επίπεδο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιστορικό.

Με απλά λόγια, το φαινόμενο που παρακολουθούν αυτή τη στιγμή οι μετεωρολόγοι μπορεί να μην είναι ένα συνηθισμένο El Niño.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός βλέπει το ίδιο σήμα

Η προειδοποίηση δεν προέρχεται μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει ανακοινώσει ότι το El Niño είναι πλέον σταθερά εγκατεστημένο και αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο.

Η πιθανότητα να παραμείνει ενεργό μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027 χαρακτηρίζεται σχεδόν 100%.

Ο οργανισμός προειδοποιεί ότι ένα τόσο ισχυρό El Niño μπορεί να αλλάξει σημαντικά τα μοτίβα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Αυτό μπορεί να σημαίνει περισσότερες πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές και εντονότερη ξηρασία σε άλλες.

Γιατί οι επιστήμονες κοιτούν τώρα τον χειμώνα

Τα ισχυρά επεισόδια El Niño συνήθως κορυφώνονται μεταξύ Νοεμβρίου και Φεβρουαρίου.

Αυτό σημαίνει ότι η περίοδος που ξεκινά τώρα μπορεί να είναι μόνο η αρχή.

Όσο περισσότερο θερμαίνεται ο τροπικός Ειρηνικός, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πιθανότητα να μεταβληθούν μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικά συστήματα.

Δεν υπάρχει ένας ενιαίος «καιρός El Niño» για ολόκληρο τον πλανήτη.

Υπάρχει όμως κάτι που οι επιστήμονες γνωρίζουν καλά: όσο ισχυρότερο γίνεται το φαινόμενο, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ορισμένες περιοχές να αντιμετωπίσουν πολύ πιο ακραίες συνθήκες από το συνηθισμένο.

Ξηρασία από τη μία, πλημμύρες από την άλλη

Ο μετεωρολόγος Matthew Cappucci περιέγραψε το πιθανό αποτέλεσμα ως ενίσχυση των δύο άκρων.

Περιοχές που βρίσκονται ήδη σε υγρό μοτίβο μπορεί να δεχτούν ακόμη περισσότερες βροχοπτώσεις.

Περιοχές που βρίσκονται σε ξηρό μοτίβο μπορεί να δουν την ξηρασία να γίνεται ακόμη πιο έντονη.

Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή πολλές υποδομές έχουν σχεδιαστεί με βάση τις συνηθισμένες καιρικές συνθήκες μιας περιοχής.

Όταν αυτές αλλάζουν απότομα, η προσαρμογή γίνεται πολύ δυσκολότερη.

Οι πυρκαγιές στην Ινδονησία ίσως είναι ένα από τα πρώτα σημάδια

Στην Ινδονησία, οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές.

Οι ξηρότερες συνθήκες που σχετίζονται με το El Niño έχουν συμβάλει στην ενίσχυση των πυρκαγιών και των εκπομπών καπνού.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου οι εκπομπές από τις πυρκαγιές έφτασαν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Η περιοχή έχει ζήσει ξανά παρόμοιες κρίσεις κατά τη διάρκεια προηγούμενων ισχυρών El Niño.

Και αυτή τη φορά οι συνθήκες του ωκεανού δείχνουν ότι το φαινόμενο μπορεί να είναι ακόμη ισχυρότερο.

Οι ωκεανοί βρίσκονται ήδη σε πρωτοφανή επίπεδα

Το Copernicus κατέγραψε για τον Αύγουστο μέση θερμοκρασία επιφάνειας των εξωπολικών ωκεανών περίπου 21,07 βαθμούς Κελσίου.

Πρόκειται για την υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί για Αύγουστο.

Παράλληλα, η ημερήσια θερμοκρασία των θαλασσών έφτασε σε νέο ιστορικό υψηλό.

Οι ασυνήθιστα θερμοί ωκεανοί έχουν μεγάλη σημασία επειδή λειτουργούν σαν τεράστιες αποθήκες ενέργειας.

Και αυτή η ενέργεια μπορεί στη συνέχεια να επηρεάσει καταιγίδες, βροχοπτώσεις, θερμοκρασίες και μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικά συστήματα.

Η Ευρώπη μόλις βγήκε από ένα καλοκαίρι-ρεκόρ

Η προειδοποίηση έρχεται ενώ η Ευρώπη έχει ήδη βιώσει ένα ιδιαίτερα ακραίο καλοκαίρι.

Η δυτική Ευρώπη κατέγραψε το θερμότερο καλοκαίρι που έχει παρατηρηθεί μέχρι σήμερα.

Σε μεγάλες περιοχές εμφανίστηκαν παρατεταμένοι καύσωνες, ξηρασία και πολύ χαμηλές ροές ποταμών.

Ο Ρήνος, ο Δούναβης και άλλα μεγάλα ευρωπαϊκά ποτάμια εμφάνισαν εξαιρετικά χαμηλές στάθμες.

Και τώρα, ενώ ο πλανήτης μόλις βγαίνει από αυτή την περίοδο, το El Niño συνεχίζει να δυναμώνει.

Το 2027 μπαίνει ήδη στο μικροσκόπιο

Οι ειδικοί παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και το επόμενο έτος.

Ιστορικά, η επίδραση ενός ισχυρού El Niño στην παγκόσμια θερμοκρασία μπορεί να κορυφωθεί με κάποια χρονική καθυστέρηση.

Αυτό σημαίνει ότι ένα πολύ ισχυρό επεισόδιο στα τέλη του 2026 θα μπορούσε να συμβάλει σε εξαιρετικά υψηλές παγκόσμιες θερμοκρασίες και μέσα στο 2027.

Δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε από τώρα ακριβώς ποια περιοχή θα δεχτεί ποιο ακραίο φαινόμενο.

Το γενικό σήμα όμως είναι πλέον αρκετά καθαρό.

Κάτι μεγάλο φαίνεται να χτίζεται στον Ειρηνικό

Κανένας σοβαρός επιστήμονας δεν μπορεί να προβλέψει από σήμερα μια συγκεκριμένη καταστροφή μήνες πριν.

Αυτό που μπορούν όμως να μετρήσουν είναι το μέγεθος της αλλαγής που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στον Ειρηνικό.

Και οι μετρήσεις δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση.

Οι θάλασσες θερμαίνονται.

Το El Niño δυναμώνει.

Η πιθανότητα ενός εξαιρετικά ισχυρού επεισοδίου αυξάνεται.

Και το φαινόμενο δεν έχει φτάσει ακόμη στην κορύφωσή του.

Αν οι σημερινές προβλέψεις επιβεβαιωθούν, οι επόμενοι μήνες μπορεί να αποτελέσουν μία από τις σημαντικότερες δοκιμασίες των τελευταίων δεκαετιών για το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα.

Πηγές:

• NOAA Climate Prediction Center
• World Meteorological Organization (WMO)
• Copernicus Climate Change Service
• Reuters
• LADbible