Το μυστηριώδες σημάδι που έχουν εκατομμύρια άνθρωποι στο μπράτσο
Επιμέλεια: Hellas-Now
Είναι ένα μικρό σημάδι που πολλοί άνθρωποι κουβαλούν στο σώμα τους εδώ και δεκαετίες χωρίς να το σκέφτονται ιδιαίτερα.
Μία μικρή, κυκλική ουλή στο πάνω μέρος του μπράτσου.
Το παράξενο είναι ότι το ίδιο σχεδόν σημάδι εμφανίζεται σε εκατομμύρια ανθρώπους σε διαφορετικές χώρες, διαφορετικές ηπείρους και διαφορετικές γενιές.
Όταν φωτογραφίες άρχισαν να κυκλοφορούν ξανά στα κοινωνικά δίκτυα, πολλοί αναρωτήθηκαν το ίδιο πράγμα:
Γιατί τόσοι άνθρωποι έχουν ακριβώς την ίδια ουλή;
Το σημάδι που υπάρχει σε ολόκληρο τον κόσμο
Σε αρκετές περιπτώσεις η ουλή είναι μικρή, στρογγυλή και ελαφρώς βυθισμένη.
Σε άλλους ανθρώπους είναι περισσότερο εμφανής, με ακανόνιστα περιγράμματα.
Συνήθως βρίσκεται στο πάνω μέρος του βραχίονα.
Και παρότι μοιάζει με παλιό τραυματισμό ή ακόμη και με σημάδι από έγκαυμα, η πραγματική του προέλευση είναι εντελώς διαφορετική.
Η απάντηση βρίσκεται πολλές δεκαετίες πίσω
Για ένα τεράστιο ποσοστό ανθρώπων, το χαρακτηριστικό αυτό σημάδι προέρχεται από το εμβόλιο BCG.
Τα αρχικά προέρχονται από το Bacille Calmette-Guérin.
Πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα εμβόλια που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται στον κόσμο και σχεδιάστηκε για την προστασία από σοβαρές μορφές φυματίωσης.
Το BCG χορηγήθηκε μαζικά σε πολλές χώρες για δεκαετίες, ιδιαίτερα σε παιδιά.
Και σε αντίθεση με τα περισσότερα σύγχρονα εμβόλια, μπορούσε να αφήσει πίσω του ένα χαρακτηριστικό μόνιμο σημάδι.
Γιατί όμως δημιουργείται αυτή η ουλή;
Το BCG χορηγείται ενδοδερμικά, δηλαδή πολύ κοντά στην επιφάνεια του δέρματος.
Μετά τον εμβολιασμό, στο σημείο μπορεί να εμφανιστεί μία μικρή διόγκωση.
Τις επόμενες εβδομάδες μπορεί να σχηματιστεί μία μικρή φλύκταινα ή πληγή.
Στη συνέχεια δημιουργείται κρούστα και η περιοχή επουλώνεται.
Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία, συχνά παραμένει μία μικρή κυκλική ουλή.
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η ουλή συνήθως σχηματίζεται μέσα στους πρώτους μήνες μετά τον εμβολιασμό.
Το σημάδι λειτουργούσε σχεδόν σαν «ταυτότητα»
Για δεκαετίες, η ύπαρξη της ουλής χρησιμοποιούνταν ακόμη και ως ένδειξη ότι ένας άνθρωπος είχε εμβολιαστεί με BCG.
Σε πολλές χώρες ο εμβολιασμός γινόταν συστηματικά σε βρέφη ή παιδιά.
Έτσι ολόκληρες γενιές απέκτησαν ένα σχεδόν ίδιο σημάδι στο ίδιο περίπου σημείο του σώματος.
Αυτό εξηγεί γιατί άνθρωποι που γεννήθηκαν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά ο ένας από τον άλλο μπορούν σήμερα να συγκρίνουν τα μπράτσα τους και να ανακαλύπτουν σχεδόν την ίδια ουλή.
Δεν έχουν όμως όλοι το ίδιο σημάδι
Υπάρχει μία σημαντική λεπτομέρεια.
Δεν δημιουργούν όλοι όσοι έλαβαν BCG εμφανή ουλή.
Το μέγεθος και η μορφή της επηρεάζονται από τον τρόπο χορήγησης, την αντίδραση του οργανισμού και άλλους παράγοντες.
Σε ορισμένους ανθρώπους το σημάδι είναι έντονο ακόμη και δεκαετίες αργότερα.
Σε άλλους γίνεται σταδιακά σχεδόν αόρατο.
Υπάρχει και μία δεύτερη πιθανή εξήγηση
Δεν προέρχονται όλες οι χαρακτηριστικές ουλές στο μπράτσο από το BCG.
Σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, ένα παρόμοιο σημάδι μπορεί να έχει προέλθει από παλαιότερα εμβόλια κατά της ευλογιάς.
Ο μαζικός εμβολιασμός κατά της ευλογιάς πραγματοποιούνταν για πολλές δεκαετίες μέχρι την εξάλειψη της νόσου.
Και εκείνη η διαδικασία μπορούσε να αφήσει μία πολύ χαρακτηριστική ουλή.
Έτσι δύο διαφορετικές ιστορίες της παγκόσμιας δημόσιας υγείας έχουν αφήσει κυριολεκτικά το σημάδι τους πάνω σε εκατομμύρια ανθρώπους.
Γιατί το BCG εξακολουθεί να χρησιμοποιείται
Η φυματίωση δεν έχει εξαφανιστεί.
Προκαλείται από το βακτήριο Mycobacterium tuberculosis και επηρεάζει κυρίως τους πνεύμονες, αν και μπορεί να προσβάλει και άλλα όργανα.
Το BCG δεν προσφέρει απόλυτη προστασία από όλες τις μορφές της νόσου.
Έχει όμως ιδιαίτερη αξία στα παιδιά, καθώς μειώνει τον κίνδυνο σοβαρών μορφών φυματίωσης, όπως η φυματιώδης μηνιγγίτιδα και η διάχυτη φυματίωση.
Για τον λόγο αυτό εξακολουθεί να χορηγείται σε χώρες όπου η νόσος παραμένει συχνή.
Ένα μικρό σημάδι με ιστορία μεγαλύτερη από έναν αιώνα
Το BCG χρησιμοποιείται εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
Και το μικρό σημάδι που άφησε πίσω του έχει μετατραπεί χωρίς πρόθεση σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ίχνη της ιστορίας των εμβολιασμών.
Δεν συνδέει ανθρώπους επειδή έχουν κοινή καταγωγή.
Δεν είναι κάποιο παράξενο γενετικό χαρακτηριστικό.
Και φυσικά δεν πρόκειται για κάποιο ανεξήγητο φαινόμενο.
Είναι ένα μικρό αποτύπωμα μιας εποχής κατά την οποία η φυματίωση αποτελούσε ακόμη μεγαλύτερη απειλή για εκατομμύρια οικογένειες.
Το «μυστήριο» που κρυβόταν σε κοινή θέα
Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που το θέμα γίνεται ξανά και ξανά viral.
Το σημάδι είναι τόσο συνηθισμένο ώστε οι περισσότεροι σταμάτησαν να το παρατηρούν.
Μέχρι τη στιγμή που κάποιος ρωτά:
«Το έχεις κι εσύ;»
Και ξαφνικά εκατομμύρια άνθρωποι ανακαλύπτουν ότι ένα μικρό σημάδι στο μπράτσο τους αποτελεί μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης ιστορίας που ενώνει γενιές και χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο.
- World Health Organization (WHO)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
- LADbible