Ασύλληπτη ανατροπή: Οι Houthis έδωσαν το τελειωτικό χτύπημα στις ΗΠΑ – Γονατίζουν τη Σ. Αραβία
Η αστραπιαία επέλαση των Houthis στην Υεμένη ανέτρεψε για ακόμα μια φορά τις εύθραυστες ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Ήταν μια εξέλιξη που ερμηνεύτηκε ως μια ακόμα νίκη του Ιράν, το οποίο πλέον έχει καταφέρει να «ελέγχει» τα Στενά του Hormuz αλλά και του Bab al Mandab στην Ερυθρά Θάλασσα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η νίκη των Houthis αποτέλεσε το τελειωτικό «χτύπημα» για τις ΗΠΑ και βύθισε σε κατάσταση σοκ τη Σαουδική Αραβία, η οποία είδε τον κρίσιμης σημασίας αγωγό πετρελαίου Ανατολής – Δύσης να διαλύεται από drones και να μένει εκτός λειτουργίας για άγνωστο χρονικό διάστημα. Οι ΗΠΑ έχουν υποστεί μια άνευ προηγουμένου ταπείνωση και η Μέση Ανατολή βιώνει μια πρωτόγνωρη κρίση στρατηγικού ελέγχου. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί σύμμαχοι των ΗΠΑ έχουν αρχίσει να στρέφουν το βλέμμα τους σε άλλου είδους συμμαχίες, όπως οι BRICS.
Συντριπτική απάντηση Houthis στη Σ. Αραβία: «Στάχτη» η βάση King Khalid
Οι Houthis δεσμεύονται να συνεχίσουν τις επιθέσεις κατά «σαουδαραβικών στρατιωτικών συγκεντρώσεων έως ότου σταματήσει η επιθετικότητα». Ο Yahya Saree, στρατιωτικός εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων των Houthis, δήλωσε ότι οι μάχες εναντίον των δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία θα συνεχιστούν έως ότου αρθεί ο αποκλεισμός των περιοχών της Υεμένης που ελέγχονται από τους Houthis.
Όπως υποστήριξε, πραγματοποιήθηκε μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση κατά της αεροπορικής βάσης King Khalid στο Khamis Mushait, με τη χρήση δεκάδων βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones). Η επιχείρηση έθεσε ως στόχο:
- Υπόστεγα αεροσκαφών
- Συστήματα ραντάρ
- Διαδρόμους απογείωσης και προσγείωσης
- Αποθήκες πυρομαχικών
«Η επίθεση πέτυχε άμεσα πλήγματα και προκάλεσε σημαντικές ζημιές εντός της βάσης. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε ως απάντηση σε περισσότερες από 300 σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον επαρχιών της Υεμένης κατά τις τελευταίες πέντε ημέρες», υπογράμμισε ο Saree, αναφέροντας πως οι σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές πραγματοποιήθηκαν από αεροσκάφη F-15 και Typhoon που απογειώθηκαν από τις βάσεις Khamis Mushait και Taif.
«Οι ένοπλες δυνάμεις των Houthis θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις βαθιά εντός του σαουδαραβικού εδάφους όσο συνεχίζεται η επιθετικότητα. Κάθε νέα επιθετική ενέργεια θα αντιμετωπίζεται με ευρύτερες και εντονότερες επιχειρήσεις. Θα συνεχίσουμε να πλήττουμε σαουδαραβικές στρατιωτικές συγκεντρώσεις έως ότου σταματήσει η επιθετικότητα και αρθεί ο αποκλεισμός της Υεμένης», υπογράμμισε ο Saree.
Καταλαμβάνουν στρατηγικά εδάφη: Τα νησιά Hanish στην Ερυθρά Θάλασσα
Σύμφωνα με το Al Jazeera, οι Houthis εξακολουθούν να καταλαμβάνουν επιπλέον στρατηγικής σημασίας νησιά στη νότια Ερυθρά Θάλασσα. Η κατάληψη των νησιών Μεγάλο και Μικρό Hanish έγινε την ώρα που οι κυβερνητικές δυνάμεις, οι οποίες υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, επιχειρούν να ανασυνταχθούν και να αντεπιτεθούν μετά τη γρήγορη προέλαση των ανταρτών κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης.
Οι αντάρτες Houthis ανέπτυξαν μαχητές στα νησιά Hanish, περίπου 160 χιλιόμετρα βόρεια του Bab al Mandab, αφού εκατοντάδες δυνάμεις που ήταν συμμαχικές με την κυβέρνηση αποχώρησαν από το αρχιπέλαγος.
Το τελειωτικό πλήγμα στις ΗΠΑ: Όταν η στρατιωτική υπεροχή χάνει το νόημά της
Η κατάσταση της αμερικανοϊσραηλινής συμμαχίας, η οποία έχει βαλτώσει άδοξα στις προσπάθειές της να επιφέρει ήττα στο Ιράν, μέχρι πρόσφατα μπορούσε να περιγραφεί ως δύσκολη, αμφίσημη και, σε κάποιο βαθμό, όχι εντελώς απελπιστική. Την οριστική σαφήνεια στην κατάσταση έδωσαν οι Houthis της Υεμένης. Κλείνοντας τα Στενά του Bab al-Mandab, κατάφεραν αποφασιστικό πλήγμα στις ΗΠΑ στην περιοχή.
Σε αυτό το σημείο, πλέον, δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα για να συζητηθεί. Τα τεράστια αεροπλανοφόρα και τα εκατοντάδες μαχητικά, οι χιλιάδες επίλεκτοι πεζοναύτες και τα δεκάδες συνοδευτικά πολεμικά πλοία, τα υποβρύχια, οι δορυφόροι, οι εκατοντάδες πράκτορες πληροφοριών, σύμβουλοι και εκπαιδευτές, καθώς και ο ισχυρός μηχανισμός προπαγάνδας — όλα αυτά πλέον δεν έχουν κανένα νόημα. Τίποτα από αυτά δεν κατάφερε να σταματήσει τους Houthis, οι οποίοι μέσα σε μόλις μία ημέρα κατέλαβαν νησιά στα ανοικτά της δυτικής ακτής της Υεμένης.
Το Ιράν ελέγχει το Hormuz, οι Houthis το Bab al Mandab
Ως αποτέλεσμα της αμερικανοϊσραηλινής επιθετικότητας, το Ιράν ελέγχει πλέον τα Στενά του Hormuz, ενώ οι σύμμαχοί του, οι Houthis, ελέγχουν τα Στενά του Bab al-Mandab. Πρόκειται για δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές οδούς παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου.
Κατά συνέπεια, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται, το Ιράν συνεχίζει να το εξάγει αποκομίζοντας οφέλη, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες οι τιμές της βενζίνης και του diesel συνεχίζουν να ανεβαίνουν.
Κανέναν στόχο, απόλυτη καταστροφή: Το στρατηγικό αδιέξοδο της Ουάσινγκτον
Όλοι οι στόχοι της αμερικανικής επέμβασης επιτεύχθηκαν ακριβώς αντίστροφα από ό,τι επιδίωκε η Ουάσινγκτον:
- Η κυβέρνηση του Ιράν: Δεν κατέρρευσε, αλλά αντιθέτως ενισχύθηκε, αποκτώντας λαϊκή υποστήριξη.
- Οι τιμές πετρελαίου: Το πετρέλαιο δεν έγινε φθηνότερο παγκοσμίως, αλλά ακριβότερο.
- Οι κυρώσεις: Παρά τις πολυάριθμες κυρώσεις, το Ιράν δεν αποδυναμώθηκε ούτε διαλύθηκε· αντίθετα, απέκτησε έλεγχο πάνω σε ζωτικής σημασίας εμπορικές οδούς.
- Στρατιωτική φήμη: Η στρατιωτική φήμη των Ηνωμένων Πολιτειών υπέστη καταστροφικό πλήγμα με σχετικά περιορισμένα μέσα και προσεκτικά σχεδιασμένες ασύμμετρες επιθέσεις.
«Τίναξαν το Μπαχρέιν στον αέρα»
Ως αποτέλεσμα, αμερικανικές βάσεις στην Ιορδανία, στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βομβαρδίστηκαν, το προσωπικό τους απομακρύνθηκε και Αμερικανοί στρατιώτες αναγκάστηκαν να μετακινηθούν από τις βάσεις σε ξενοδοχεία. Οι απώλειες και οι ζημιές είναι τόσο μεγάλες ώστε ακόμη και οι Αμερικανοί αναγκάστηκαν να τις αναγνωρίσουν.
«Τίναξαν το Μπαχρέιν στον αέρα», φέρεται να παραδέχθηκε ο ασκών χρέη υπουργού Ναυτικού των ΗΠΑ Hung Cao, αναφερόμενος στην αμερικανική ναυτική βάση.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες διεξάγεται πλέον συζήτηση για το κατά πόσο αξίζει να αποκατασταθούν αυτές οι βάσεις ή αν θα ήταν προτιμότερο να απομακρυνθούν αθόρυβα οι αμερικανικές δυνάμεις από τη Μέση Ανατολή και να παρουσιαστεί εκ των υστέρων η αποχώρηση ως κάτι που ήταν εξαρχής σχεδιασμένο.
Η ήττα είναι εμφανής και η «τελευταία πράξη της τραγωδίας»
Με λίγα λόγια, η ήττα των Ηνωμένων Πολιτειών είναι εμφανής. Το μόνο ερώτημα είναι πώς θα παρουσιαστεί στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι δεν συνηθίζουν να αντιμετωπίζουν θετικά τις ήττες. Αναλυτές υποστηρίζουν επίσης ότι δεν πρέπει να παραβλέψει κανείς το γεγονός ότι το τελευταίο πλήγμα των Houthis κατά της Ουάσινγκτον σημειώθηκε ακριβώς στην 25η επέτειο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, οι οποίες αποτέλεσαν τον πρόλογο για τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας».
Η περίοδος αυτή ήταν μια αιματηρή καταστροφή: κατοχές, βίαιες αλλαγές κυβερνήσεων, εμφύλιοι πόλεμοι που υποκινήθηκαν από εξωτερικές δυνάμεις, ανθρωπιστικές καταστροφές και μαζική φυγή αμάχων. Η επίθεση στο Ιράν αποτέλεσε την τελευταία πράξη αυτής της τραγωδίας. Με βάση αμερικανικούς υπολογισμούς, ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» κόστισε τη ζωή σε έως και 4,5 εκατομμύρια απλούς πολίτες της Μέσης Ανατολής (1 εκατομμύριο άμεσα και 3,5 εκατομμύρια έμμεσες απώλειες).
Η αιματοχυσία αυτή δεν απέφερε κανένα όφελος ούτε στους απλούς Αμερικανούς, παρά τα τρισεκατομμύρια δολάρια κρατικών δαπανών. Τώρα, ο πόλεμος έχει χαθεί οριστικά και οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν την περιοχή. «Η αμερικανική παρουσία στη Μέση Ανατολή έχει τελειώσει», γράφει το Foreign Affairs, προτείνοντας στην αμερικανική ηγεσία να μην ανοικοδομήσει τις στρατιωτικές βάσεις, να αποσύρει τα στρατεύματα, να σταματήσει να βασίζεται στις κυρώσεις και να στραφεί στη διππλoματία.
Η μεγαλύτερη απώλεια των ΗΠΑ και η στροφή στους BRICS
Η μεγαλύτερη απώλεια των ΗΠΑ σε αυτή τη σύγκρουση είναι οι ίδιοι οι σύμμαχοί τους στην περιοχή, οι οποίοι προσπάθησαν με συνέπεια να συνδράμουν στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» και πίστεψαν στις αμερικανικές διαβεβαιώσεις, αλλά τελικά βρέθηκαν απροστάτευτοι απέναντι στα ιρανικά αντίποινα. Η ευημερία των χωρών του Περσικού Κόλπου κρέμεται πλέον από μια κλωστή. Μερικά πυραυλικά πλήγματα στις υποδομές πόσιμου νερού θα μπορούσαν να τις φέρουν αντιμέτωπες με μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη της Γάζας.
Η απογοήτευση από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα ωθήσει αναπόφευκτα τις χώρες της Μέσης Ανατολής προς τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ οι περισσότερες θα επιδιώξουν να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους και με το Ιράν. Αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ακριβώς αυτές τις ημέρες πραγματοποιήθηκε στο Νέο Δελχί η σύνοδος των BRICS. «Εκεί οικοδομείται ο νέος κόσμος, ο οποίος θα έρθει όταν η Δύση χάσει όλους τους πολέμους της», εκτιμούν αναλυτές.
Τεράστιες ζημιές στον πετρελαιαγωγό της Σαουδικής Αραβίας
Δορυφορικές εικόνες αποκάλυψαν εκτεταμένες ζημιές στον κρίσιμο πετρελαιαγωγό Ανατολής - Δύσης της Σαουδικής Αραβίας έπειτα από αναφερόμενες επιθέσεις με drones. Πηγές της πετρελαϊκής βιομηχανίας προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο έως και το 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει την ευθύνη, όμως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump κατηγόρησε την Τεχεράνη. Εικόνες δείχνουν έναν σταθμό άντλησης στον μήκους 1.200 χιλιομέτρων αγωγό καμένο και σοβαρά κατεστραμμένο. Η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη διαδρομή για να διοχετεύει περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Πίεση στα αποθέματα και αβεβαιότητα επισκευών
Με τον αγωγό εκτός λειτουργίας, τα διαθέσιμα αποθέματα για εξαγωγή βρίσκονται υπό οξεία πίεση. Η κατάσταση των αποθεμάτων και οι εκτιμήσεις επισκευής συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα:
| Παράμετρος / Υποδομή | Κατάσταση / Εκτίμηση |
|---|---|
| Δυναμικότητα Αγωγού Ανατολής–Δύσης | 7.000.000 βαρέλια / ημέρα |
| Τρέχουσα Μεταφορά προς Yanbu | 4.000.000 βαρέλια / ημέρα (4% παγκόσμιας προσφοράς) |
| Επάρκεια Αποθεμάτων στο Λιμάνι Yanbu | 5 έως 7 ημέρες μόνο |
| Εναλλακτικά Αποθέματα (Ain Sukhna & Sidi Kerir, Αίγυπτος) | Περιορισμένη τροφοδοσία για λίγες ημέρες |
| Χρόνος Αποκατάστασης (Πηγές Reuters) | Από μερικές ημέρες έως 6 εβδομάδες |
Ελάχιστες επιλογές αντίδρασης για το Ριάδ
Η ταχεία προέλαση των Houthis και οι επιθέσεις στις υποδομές έχουν αφήσει το αραβικό βασίλειο με ελάχιστες επιλογές αντίδρασης, καθεμία από τις οποίες συνεπάγεται μεγάλο κόστος:
- Στρατιωτική κλιμάκωση: «Όλες οι ενδείξεις πλέον παραπέμπουν σε μεγάλης κλίμακας σαουδαραβικά αντίποινα», δήλωσε στο CNN ο Mohammed Al-Basha. Ωστόσο, η Cinzia Bianco (European Council on Foreign Relations) προειδοποιεί ότι αν το Ριάδ αποφασίσει «να τα δώσει όλα», η κατάσταση θα εξελιχθεί σε σύγκρουση χωρίς τέλος που θα εμπλέξει άμεσα και το Ιράν στον ευρύτερο πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν.
- Πολιτική διέξοδος: Η Σαουδική Αραβία έχει «εξαντλήσει τις πολιτικές λύσεις». Οποιαδήποτε υποχώρηση στις απαιτήσεις των Houthis για άρση του 12ετούς αποκλεισμού «ισοδυναμεί ουσιαστικά με παράδοση», σημειώνει ο Al-Basha.
Γιατί οι ΗΠΑ δεν εμπλέκονται άμεσα
Παράλληλα, θεωρείται απίθανο οι ΗΠΑ να εμπλακούν στρατιωτικά εναντίον των Houthis, ιδιαίτερα εν μέσω της συνεχιζόμενης κρίσης στα Στενά του Hormuz και των εσωτερικών πολιτικών πιέσεων. Ο Donald Trump δήλωσε ότι οι Houthis είχαν επικοινωνήσει με την κυβέρνησή του και κατέστησαν σαφές ότι δεν επιθυμούν άμεση αμερικανική εμπλοκή. «Θα προτιμούσαν πολύ περισσότερο να μην εμπλακούμε... Υπάρχει μόνο μία χώρα με την οποία δεν είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένοι και θα το τακτοποιήσουμε», ανέφερε ο Trump.
Πηγή δήλωσε στο CNN ότι ο Σαουδάραβας διάδοχος του θρόνου είχε μιλήσει δύο φορές με τον Trump ζητώντας πλήγματα κατά των Houthis, αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε, περιοριζόμενος στην αποστολή περίπου 100 στρατιωτικών συμβούλων για παροχή πληροφοριών.
