Χτύπημα στον πετρελαϊκό «διάδρομο» της Σαουδικής Αραβίας: Φόβοι για νέο σοκ στο πετρέλαιο

Επιμέλεια: Hellas-Now

Ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά «σωσίβια» της Σαουδικής Αραβίας τέθηκε εκτός λειτουργίας μετά από πολλαπλές επιθέσεις με drones, σε μια στιγμή που η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται ήδη υπό τεράστια πίεση από τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν και τα προβλήματα στις θαλάσσιες οδούς του Κόλπου.

Η κυβέρνηση του Ριάντ ανακοίνωσε ότι ο στρατηγικός αγωγός East-West έκλεισε προσωρινά, ενώ η έρευνα που ακολούθησε έδειξε ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που πραγματοποίησαν τις επιθέσεις είχαν εκτοξευθεί από το έδαφος του Ιράκ.

Τι ακριβώς χτυπήθηκε

Σύμφωνα με το σαουδαραβικό υπουργείο Ενέργειας, ο αγωγός δέχθηκε πολλαπλά πλήγματα το πρωί της Πέμπτης 10 Σεπτεμβρίου στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας. Από τις επιθέσεις υπήρξαν τραυματισμοί, ενώ τεχνικά και συνεργεία έκτακτης ανάγκης έσπευσαν στις εγκαταστάσεις.

Η επίσημη ανακοίνωση κάνει λόγο για προσωρινή διακοπή λειτουργίας «για προληπτικούς λόγους» και για ζημιές που βρίσκονται ακόμη υπό αποκατάσταση.

Ωστόσο, αμερικανικές πηγές που επικαλείται το CNN ανέφεραν ότι τουλάχιστον δύο σταθμοί άντλησης δίπλα στον αγωγό φαίνεται να επλήγησαν. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν εκτεταμένα ίχνη φωτιάς σε έναν από τους σταθμούς και πυκνό μαύρο καπνό σε δεύτερη εγκατάσταση.

Δορυφορικά δεδομένα κατέγραψαν επίσης μεγάλη στήλη καπνού νότια της Μεδίνας. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί δημοσίως αν υπέστη σοβαρή δομική ζημιά ο ίδιος ο σωλήνας ή κυρίως οι σταθμοί άντλησης. Επομένως οι αναφορές περί «καταστροφής» ολόκληρου του αγωγού δεν έχουν επιβεβαιωθεί.

🇸🇦 SAUDI ARABIA | East–West Pipeline attacked

Saudi Arabia’s critical East–West oil pipeline system was struck by projectiles on Thursday.

Satellite imagery shows fires and damage around pumping stations. One US official says drones originated from Iraq.

⚠️ A full shutdown of… pic.twitter.com/tSPortXdHQ

— MizarVision (@MizarVision) September 11, 2026

Τα drones ήρθαν από το Ιράκ

Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν με αρκετά drones που εκτοξεύθηκαν από το Ιράκ.

Λίγες ώρες αργότερα η ίδια η ιρακινή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι η έρευνα επιβεβαίωσε πως οι επιθέσεις ξεκίνησαν από περιοχή της επαρχίας Μισάν, στο νοτιοανατολικό Ιράκ, κοντά στα σύνορα με το Ιράν.

Ο διοικητής επιχειρήσεων της Μισάν απομακρύνθηκε από τη θέση του, ενώ ξεκίνησε μεγάλη επιχείρηση για τον εντοπισμό των υπευθύνων. Παράλληλα το Ιράκ έκλεισε προληπτικά το συνοριακό πέρασμα Shalamcheh προς το Ιράν.

Δεν έχει ανακοινωθεί ποια οργάνωση εκτόξευσε τα drones. Στην περιοχή δραστηριοποιούνται φιλοϊρανικές σιιτικές πολιτοφυλακές, όμως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανάληψη ευθύνης που να επιτρέπει ασφαλή απόδοση της επίθεσης σε συγκεκριμένη ομάδα.

Γιατί αυτός ο αγωγός είναι τόσο σημαντικός

Ο East-West έχει μήκος περίπου 1.200 χιλιόμετρα και μεταφέρει αργό πετρέλαιο από την ανατολική Σαουδική Αραβία προς τις εγκαταστάσεις και το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η συνολική τεχνική του δυναμικότητα φτάνει περίπου τα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με αναλυτές και εταιρείες παρακολούθησης πλοίων, μέσω του συστήματος μεταφέρονταν περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα — ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4%-5% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Η αξία του αγωγού έχει αυξηθεί δραματικά επειδή επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να στέλνει πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα χωρίς τα δεξαμενόπλοια να χρειάζεται να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Σαουδική Αραβία πιέζεται και από τις δύο πλευρές

Το πρόβλημα για το Ριάντ είναι ότι την ίδια στιγμή που δυσκολεύεται η διαδρομή μέσω του Ορμούζ, αυξάνεται η απειλή και στη δυτική έξοδο της χώρας.

Οι Χούθι της Υεμένης έχουν ενισχύσει την παρουσία τους στην περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ και, σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Reuters, κατέλαβαν το στρατηγικό νησί Περίμ στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.

Έτσι δημιουργείται ένα εξαιρετικά επικίνδυνο ενεργειακό σκηνικό: πίεση στο Ορμούζ στα ανατολικά, επίθεση στον αγωγό που χρησιμοποιείται για την παράκαμψή του και αυξανόμενος κίνδυνος για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα στα δυτικά.

Τι έγινε στις τιμές του πετρελαίου

Το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 104,61 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI στα 100,05 δολάρια, έχοντας προηγουμένως φτάσει ενδοσυνεδριακά κοντά στα 110 δολάρια. Σε εβδομαδιαία βάση το Brent σημείωσε άνοδο άνω του 8%.

Η άνοδος δεν οφείλεται αποκλειστικά στο χτύπημα του East-West. Η αγορά ήδη αντιμετώπιζε επιθέσεις σε πλοία, περιορισμένη κίνηση στα Στενά του Ορμούζ και προβλήματα στην Ερυθρά Θάλασσα. Το κλείσιμο του αγωγού, όμως, αφαιρεί ακόμη μία κρίσιμη εναλλακτική οδό μεταφοράς.

Ο μεγάλος φόβος της αγοράς

Το βασικό ερώτημα πλέον είναι πόσο γρήγορα μπορεί να επισκευαστεί το σύστημα. Αναλυτές επισημαίνουν ότι ένα απλό ρήγμα σε σωλήνα μπορεί να αντιμετωπιστεί σχετικά γρήγορα, όμως σοβαρές ζημιές σε σταθμούς άντλησης απαιτούν επισκευές σε ηλεκτρικά συστήματα, αντλίες και βοηθητικό εξοπλισμό.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προειδοποίησε ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μειώνεται ταχύτερα από όσο αναμενόταν, ενώ η παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας είχε ήδη πέσει τον Αύγουστο στα περίπου 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες.

Εάν το κλείσιμο του East-West διαρκέσει και ταυτόχρονα επιδεινωθεί η κατάσταση σε Ορμούζ και Μπαμπ ελ Μαντέμπ, η αγορά θα μπορούσε να αντιμετωπίσει νέο κύμα ανόδου στις τιμές πετρελαίου, diesel και αεροπορικών καυσίμων, με πιθανές συνέπειες στον πληθωρισμό και στα επιτόκια διεθνώς.

Το κρίσιμο στοιχείο των επόμενων ημερών είναι πλέον ένα: πόσο γρήγορα θα μπορέσει η Σαουδική Αραβία να επαναφέρει τον East-West σε πλήρη λειτουργία. Μέχρι το πρωί του Σαββάτου δεν είχε ανακοινωθεί επίσημο χρονοδιάγραμμα επανεκκίνησης.

Πηγές:

• Saudi Press Agency – Υπουργείο Ενέργειας και Υπουργείο Εξωτερικών Σαουδικής Αραβίας
• Reuters
• CNN
• International Energy Agency
• Saudi Aramco