Πώς θα καταλάβετε αν η θάλασσα που κολυμπάτε είναι καθαρή: Τα 7 σημάδια της φύσης και η επίσημη έρευνα
Το καλοκαίρι στην Ελλάδα είναι συνώνυμο της απόδρασης σε ωραίες παραλίες και καταγάλανα νερά. Ωστόσο, η «εικόνα» μιας παραλίας μπορεί μερικές φορές να απατά. Πριν βουτήξετε, υπάρχει ένας απλός, πρακτικός οδηγός που μπορείτε να ακολουθήσετε για να είστε σίγουροι αν τα —φαινομενικά— υπέροχα νερά είναι και καθαρά. Η ίδια η φύση μάς δίνει κάποια ξεκάθαρα σημάδια για να αναγνωρίσουμε αν τα νερά όπου κολυμπάμε είναι πραγματικά καθαρά και ασφαλή για την υγεία μας αλλά και για την υγεία των παιδιών μας.
1. Η δοκιμή της… ορατότητας
Το πρώτο και πιο προφανές κριτήριο είναι η διαύγεια. Σε μια καθαρή θάλασσα, πρέπει να μπορείτε να διακρίνετε καθαρά τον πυθμένα, τα βότσαλα ή τα πόδια σας, ακόμη και όταν το νερό φτάνει σε βάθος μέχρι το στήθος. Η έντονη θολούρα που δεν οφείλεται σε φυσική ανατάραξη της άμμου από το κύμα πρέπει να σας υποψιάσει.
2. Η μυρωδιά της αρμύρας (και μόνο αυτή)
Το καθαρό θαλασσινό νερό έχει μια μοναδική, φρέσκια μυρωδιά αρμύρας. Αν πλησιάζοντας στην ακτή αντιληφθείτε οσμές που θυμίζουν αποχέτευση, κλούβιο αυγό, έντονη μούχλα ή χημικά, η παραλία είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχει υποστεί κάποιου είδους μόλυνση.
3. Οι ζωντανοί «δείκτες» ποιότητας
Η θαλάσσια ζωή είναι ο πιο αξιόπιστος σύμμαχός μας:
- Αχινοί: Αποτελούν το απόλυτο πιστοποιητικό καθαρότητας, καθώς αναπτύσσονται αποκλειστικά σε μη μολυσμένα νερά.
- Μικρά ψάρια και καβούρια: Η έντονη κινητικότητα μικρών οργανισμών κοντά στην ακτή μαρτυρεί ένα υγιές οικοσύστημα.
- Τα «παρεξηγημένα» φύκια (Ποσειδωνία): Τα ξερά, καφέ φύκια που μοιάζουν με κορδέλες στην αμμουδιά δεν είναι βρωμιά. Είναι το θαλάσσιο φυτό Posidonia oceanica. Αναπτύσσεται μόνο σε πολύ καθαρά νερά και οξυγονώνει τη θάλασσα.
4. Φυσικό χρώμα χωρίς «ιριδισμούς»
Το χρώμα της θάλασσας πρέπει να είναι ομοιόμορφο γαλαζοπράσινο ή βαθύ μπλε, ανάλογα με τον βυθό. Αν παρατηρήσετε πολύχρωμους ιριδισμούς στην επιφάνεια —σαν μικρά ουράνια τόξα— αυτό αποτελεί ξεκάθαρη ένδειξη ύπαρξης πετρελαιοειδών, λαδιών ή καυσίμων από σκάφη.
5. Η συμπεριφορά του αφρού
Ο φυσικός αφρός που δημιουργείται από το σπάσιμο των κυμάτων είναι λευκός και εξαφανίζεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Αντίθετα, αν εντοπίσετε παχύ, κολλώδη, κιτρινωπό ή καφετί αφρό που παραμένει στην ακτή, πρόκειται για ένδειξη οργανικής μόλυνσης ή ύπαρξης απορρυπαντικών.
6. Η καθαρότητα της ακτής καθρεφτίζει τον βυθό
Η κατάσταση της στεριάς συνδέεται άμεσα με την κατάσταση του νερού. Μια αμμουδιά πνιγμένη στα πλαστικά, τα αποτσίγαρα και τα σκουπίδια αυξάνει κατακόρυφα τις πιθανότητες μεταφοράς μικροβίων (όπως το κολοβακτηρίδιο) στο νερό, είτε μέσω του αέρα είτε με μια ξαφνική βροχή.
7. Η γεωγραφική απόσταση από εστίες ρύπανσης
Μια ασφαλής παραλία βρίσκεται σε απόσταση ασφαλείας από λιμάνια, μαρίνες, εκβολές ποταμών ή βιομηχανικές ζώνες. Τα στάσιμα νερά σε κλειστούς κόλπους με έντονη κινητικότητα σκαφών συγκεντρώνουν πάντα υψηλότερα ποσοστά ρύπων σε σχέση με τις ανοιχτές παραλίες που ανανεώνονται συνεχώς από τα θαλάσσια ρεύματα.
Info-Box: Πώς να ελέγξετε επίσημα την καθαρότητα μιας ακτής
Εκτός από την εμπειρική παρατήρηση, η τεχνολογία και οι επίσημοι φορείς παρέχουν πρόσβαση σε επιστημονικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο:
- Μητρώο Ταυτοτήτων Υδάτων Κολύμβησης: Μέσα από την επίσημη πλατφόρμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπορείτε να αναζητήσετε αναλυτικές εκθέσεις για τη μικροβιολογική και φυσικοχημική ποιότητα των νερών σε εκατοντάδες ελληνικές ακτές.
- Πρόγραμμα «Γαλάζια Σημαία»: Μέσα από τον διαδραστικό χάρτη στη Γαλάζια Σημαία Ελλάδας μπορείτε να δείτε ποιες παραλίες έχουν βραβευτεί (η Ελλάδα κατέχει σταθερά τη 2η θέση παγκοσμίως με 624 βραβευμένες ακτές). Η διάκριση αυτή εγγυάται αυστηρούς ελέγχους καθαρότητας καθ’ όλη τη διάρκεια της σεζόν.
- Εφαρμογή Best Greek Beaches: Μπορείτε να κατεβάσετε στο κινητό σας το Best Greek Beaches Mobile App για να εντοπίζετε μέσω GPS τις κοντινές σας παραλίες και να βλέπετε άμεσα την αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων τους.
