ΑΓΝΩΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΜΠΕΔΟΚΛΗ ΑΠΟΚΑΛΥΦΘΗΚΕ ΣΕ ΠΑΠΥΡΟ ΣΤΟ ΚΑΙΡΟ – ΓΙΑΤΙ ΤΟΝ ΑΠΟΚΑΛΟΥΣΑΝ «ΘΑΥΜΑΤΟΠΟΙΟ»

Μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών ήρθε στο φως στο Κάιρο: άγνωστο κείμενο του Εμπεδοκλή, του μεγάλου προσωκρατικού φιλοσόφου, εντοπίστηκε σε πάπυρο που φυλασσόταν σε ιδιωτική συλλογή. Η αποκάλυψη έχει προκαλέσει ενθουσιασμό στους ιστορικούς της φιλοσοφίας, καθώς ο Εμπεδοκλής είναι από τους πιο μυστηριώδεις και αινιγματικούς στοχαστές της αρχαιότητας.

Το κείμενο, σύμφωνα με τους ειδικούς, περιέχει αποσπάσματα που δεν υπάρχουν σε καμία γνωστή συλλογή έργων του. Η γραφή, η γλώσσα και η θεματολογία παραπέμπουν σε περίοδο μεταξύ 5ου και 4ου αιώνα π.Χ., ενώ η παλαιογραφική ανάλυση δείχνει ότι πρόκειται για πρώιμη αντιγραφή χαμένου πρωτοτύπου.

ΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ Ο ΠΑΠΥΡΟΣ – Η ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ

Ο πάπυρος εντοπίστηκε σε παλιό κιβώτιο που ανήκε σε οικογένεια Ελλήνων της Αιγύπτου. Η συλλογή είχε παραμείνει αταξινόμητη για δεκαετίες, μέχρι που ερευνητές του Πανεπιστημίου του Καΐρου ξεκίνησαν πρόγραμμα ψηφιοποίησης.

Κατά την εξέταση, οι ειδικοί παρατήρησαν ότι το κείμενο δεν ταίριαζε με γνωστά έργα. Η γλώσσα, η δομή και οι αναφορές σε κοσμολογικά στοιχεία παρέπεμπαν άμεσα στον Εμπεδοκλή. Μετά από μήνες ανάλυσης, επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για αυθεντικό αρχαίο κείμενο εμπνευσμένο από τον ίδιο τον φιλόσοφο.

ΤΙ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Το κείμενο αποτελείται από 32 στίχους σε δωρική διάλεκτο και περιλαμβάνει:

• αναφορές στα τέσσερα στοιχεία (γη, νερό, αέρας, φωτιά)
• περιγραφή κοσμικού κύκλου όπου η «Φιλότητα» και το «Νείκος» εναλλάσσονται
• μυστικιστικές νύξεις για την ψυχή και τη μετενσάρκωση
• αναφορές σε θεραπευτικές πρακτικές που αποδίδονταν στον Εμπεδοκλή

Οι ειδικοί θεωρούν ότι το κείμενο ίσως αποτελεί μέρος χαμένου έργου που σχετιζόταν με τη διδασκαλία του για την κυκλική φύση της ζωής και την ενότητα των στοιχείων.

ΓΙΑΤΙ ΤΟΝ ΑΠΟΚΑΛΟΥΣΑΝ «ΘΑΥΜΑΤΟΠΟΙΟ»

Ο Εμπεδοκλής δεν ήταν μόνο φιλόσοφος. Στην αρχαιότητα θεωρούνταν:

• θεραπευτής που θεράπευε ασθένειες με βότανα και τελετουργίες
• μάγος που «καθάριζε» πόλεις από επιδημίες
• μυστικιστής που μιλούσε για την αθανασία της ψυχής
• προφήτης που προέβλεπε φυσικά φαινόμενα

Το νέο κείμενο περιέχει αναφορές σε «καθαρμούς» και «θεραπευτικές δυνάμεις», ενισχύοντας την εικόνα του ως φιλοσόφου‑θαυματοποιού.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Ισραήλ: Το Πρωτόκολλο της Κωνσταντινούπολης κατά της Τουρκίας – Τι αλλάζει στην περιοχή

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ – «ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΜΕΓΑΛΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ»

Καθηγητές φιλοσοφίας και παπυρολογίας χαρακτηρίζουν την ανακάλυψη «εξαιρετικά σημαντική», καθώς:

• ρίχνει νέο φως στη διδασκαλία του Εμπεδοκλή
• επιβεβαιώνει ότι κυκλοφορούσαν περισσότερα έργα από όσα έχουν σωθεί
• αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της κοσμολογίας του
• συνδέει φιλοσοφία και μυστικισμό με τρόπο μοναδικό

Ορισμένοι μάλιστα θεωρούν ότι το κείμενο μπορεί να αποτελεί χαμένο τμήμα των «Καθαρμών», ενός έργου που έχει σωθεί μόνο αποσπασματικά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Καθηγητής Μάζης: «Ο Μητσοτάκης πρέπει να ορίσει ΤΩΡΑ τα 12 ναυτικά μίλια»

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

Η ανακάλυψη ενός άγνωστου κειμένου του Εμπεδοκλή δεν είναι απλώς αρχαιολογικό εύρημα. Αποτελεί:

• νέο υλικό για τη μελέτη της προσωκρατικής σκέψης
• επιβεβαίωση της σύνδεσης φιλοσοφίας–θρησκείας στην αρχαιότητα
• απόδειξη ότι πολλά έργα χάθηκαν αλλά ίσως υπάρχουν ακόμη σε ιδιωτικές συλλογές
• νέο πεδίο έρευνας για την κοσμολογία και τη θεωρία των στοιχείων

Οι ερευνητές αναμένεται να δημοσιεύσουν πλήρη μελέτη μέσα στους επόμενους μήνες.