Συναγερμός σε Λιθουανία και Λετονία: Έκλεισαν προσωρινά αεροδρόμια, σηκώθηκαν μαχητικά του NATO
Συναγερμός για μη επανδρωμένα αεροσκάφη σήμανε τη νύχτα της Τρίτης προς την Τετάρτη στη Βαλτική, με τη Λιθουανία και τη Λετονία να εκδίδουν προειδοποιήσεις για την ασφάλεια του εναέριου χώρου τους. Μαχητικά αεροσκάφη του NATO απογειώθηκαν για να εντοπίσουν και να παρακολουθήσουν αντικείμενα που κινούνταν κοντά ή μέσα στον εναέριο χώρο των δύο χωρών.
Στη Λιθουανία ενεργοποιήθηκαν διαδοχικά κίτρινες και κόκκινες προειδοποιήσεις. Τα αεροδρόμια του Βίλνιους και του Κάουνας ανέστειλαν προσωρινά τη λειτουργία τους, ενώ οι περιορισμοί στο Βίλνιους επηρέασαν τρεις πτήσεις και συνολικά 465 επιβάτες. Στη Λετονία εκδόθηκε προειδοποίηση για απειλή στον εναέριο χώρο, αλλά δεν επιβεβαιώθηκε αντίστοιχο κλείσιμο αεροδρομίου.
Οι Αρχές αναφέρθηκαν σε περισσότερα από ένα περιστατικά και σε διαφορετικά αντικείμενα: drones που εντοπίστηκαν στην περιοχή, αλλά και πιθανά μετεωρολογικά ή λαθραία μπαλόνια που επηρέασαν τη λειτουργία των αεροδρομίων. Η ακριβής ταυτότητα και προέλευση του drone που διέσχισε τη Λιθουανία δεν είχε επιβεβαιωθεί.
Προειδοποιήσεις και μαχητικά στον αέρα
Το πρώτο επεισόδιο καταγράφηκε αργά το βράδυ, όταν εντοπίστηκαν αντικείμενα στην ευρύτερη περιοχή της Λευκορωσίας. Στις περιφέρειες του Βίλνιους και της Ουτένα εκδόθηκε κίτρινη προειδοποίηση, η οποία ήρθη λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Λιθουανικές αρχές ανέφεραν ότι ορισμένα από τα αντικείμενα δεν εισήλθαν στον λιθουανικό εναέριο χώρο και κινήθηκαν προς τη Λετονία.
Ακολούθησε δεύτερο περιστατικό, με drone που φέρεται να εισήλθε στη Λιθουανία από τη Λευκορωσία, κοντά στο Ντρουσκινινκάι. Σύμφωνα με τις λιθουανικές αρχές, το αντικείμενο ενδέχεται να πέρασε για λίγο στην Πολωνία και στη συνέχεια να επέστρεψε στη Λιθουανία, κινούμενο προς βορρά. Προειδοποιήσεις εκδόθηκαν στις περιοχές από τις οποίες πέρασε, από το νότιο τμήμα της χώρας έως το κεντρικό και το βόρειο.
Μαχητικά αεροσκάφη που επιχειρούν στο πλαίσιο της αποστολής αεροπορικής επιτήρησης του NATO απογειώθηκαν και παρακολούθησαν το drone. Οι πιλότοι επιχείρησαν δύο φορές να το καταρρίψουν, χωρίς αποτέλεσμα. Οι λιθουανικές αρχές ανέφεραν ότι δεν επιχειρήθηκε αναχαίτιση κοντά στην πόλη του Κάουνας, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος από ενδεχόμενα συντρίμμια σε κατοικημένη περιοχή.
Βρέθηκαν συντρίμμια πυραύλου κοντά στο Μπιρζάι
Κοντά στην πόλη Μπιρζάι, στη βόρεια Λιθουανία, εντοπίστηκαν συντρίμμια πυραύλου που είχε εκτοξευθεί από μαχητικό του NATO κατά την προσπάθεια αναχαίτισης. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους, δήλωσε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες θα εξετάσουν τα ευρήματα και τα στοιχεία από την επιχείρηση.
Σύμφωνα με τον αρχηγό του Επιτελείου Άμυνας της Λιθουανίας, αντιναύαρχο Γκίεντριους Πρεμενέτσας, ο πύραυλος που αστόχησε αυτοκαταστράφηκε και τα υπολείμματά του έπεσαν στην περιοχή του Μπιρζάι. Η περιοχή ασφαλίστηκε και τα συντρίμμια συλλέχθηκαν για εξέταση.
Οι λιθουανικές αρχές δεν είχαν επιβεβαιώσει τον τύπο του drone ούτε αν έφερε εκρηκτικά. Καθώς το αεροσκάφος δεν καταρρίφθηκε, δεν υπήρχε διαθέσιμο υλικό για ασφαλή ταυτοποίηση. Οι αρμόδιοι ανέφεραν ότι η προέλευση και η διαδρομή του παραμένουν υπό διερεύνηση.
Τι συνέβη στα αεροδρόμια της Λιθουανίας
Οι διακοπές στη λειτουργία των αεροδρομίων δεν συνδέονταν αποκλειστικά με την πτήση του drone. Πριν από τις προειδοποιήσεις για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι λιθουανικές υπηρεσίες είχαν ενημερωθεί για πιθανά μετεωρολογικά ή λαθραία μπαλόνια που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εναέρια κυκλοφορία.
Στο αεροδρόμιο του Βίλνιους οι περιορισμοί ξεκίνησαν το βράδυ της Τρίτης και επανήλθαν όταν κηρύχθηκε συναγερμός για πιθανό drone. Τρεις πτήσεις με συνολικά 465 επιβάτες επηρεάστηκαν. Μία πτήση προς το Βίλνιους καθυστέρησε, άλλη εκτράπηκε προς το αεροδρόμιο του Κάουνας, ενώ επηρεάστηκε και πτήση από το Βίλνιους προς τη Χουργκάντα της Αιγύπτου.
Το αεροδρόμιο του Κάουνας ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία του δύο φορές, λόγω κινδύνου από μπαλόνια και πιθανό drone. Κάθε περιορισμός ήρθη μέσα σε διάστημα μικρότερο των δύο ωρών και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν προκλήθηκε καθυστέρηση σε πτήσεις από ή προς το Κάουνας. Η πλήρης λειτουργία του αεροδρομίου του Βίλνιους αποκαταστάθηκε μετά τα μεσάνυχτα.
Προειδοποίηση και στη Λετονία
Μετά τις 03:00, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Λετονίας εξέδωσαν προειδοποίηση για απειλή στον εναέριο χώρο των δήμων Τσέσις, Σμιλτένε και Γκούλμπενε. Οι λετονικές αρχές ανέφεραν ότι ενεργοποιήθηκαν συστήματα αναχαίτισης drones, μονάδες αεράμυνας και μαχητικά της αποστολής αεροπορικής επιτήρησης του NATO.
Λιθουανικές αναφορές περιέγραψαν το drone που διέσχισε τη χώρα ως αντικείμενο που πέρασε στη Λετονία και συνέχισε προς την Εσθονία και, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, προς τη Ρωσία. Οι λεπτομέρειες για την πορεία του παρέμεναν υπό διερεύνηση, ενώ οι χώρες της περιοχής αντάλλασσαν στοιχεία για τα περιστατικά.
Τι απάντησαν Ρωσία και Λευκορωσία
Μέχρι τις διαθέσιμες δημόσιες ενημερώσεις για το περιστατικό, δεν είχε καταγραφεί επίσημη ρωσική δήλωση που να απαντά ειδικά στις αναφορές για τα drones πάνω από τη Λιθουανία και τη Λετονία. Το Reuters έχει μεταδώσει ότι η Μόσχα έχει κατηγορήσει σε προηγούμενες περιπτώσεις το Κίεβο πως χρησιμοποιεί τον εναέριο χώρο χωρών του NATO ως κάλυψη για επιθέσεις, ενώ η Ουκρανία έχει υποστηρίξει ότι ρωσικές παρεμβολές μπορεί να εκτρέπουν drones από την πορεία τους. Οι γενικότερες αυτές θέσεις δεν αποτελούν επίσημη απάντηση για το συγκεκριμένο συμβάν.
Η Λευκορωσία, από την πλευρά της, ενημέρωσε τη Λιθουανία μέσω τεχνικού διαύλου ότι άγνωστα αντικείμενα κινούνταν προς τα σύνορά της και ότι προσπαθούσε να τα εξουδετερώσει. Την ενημέρωση δημοσιοποίησε ο Λιθουανός υπουργός Άμυνας, Ρομπέρτας Κάουνας. Σύμφωνα με την περιγραφή του, τα συγκεκριμένα αντικείμενα δεν εισήλθαν στον λιθουανικό εναέριο χώρο, αλλά κινήθηκαν προς τη Λετονία και τη Ρωσία.
Η προειδοποίηση του Μινσκ ήταν ενημέρωση για την κίνηση των αντικειμένων και όχι δημόσια τοποθέτηση που επιβεβαίωνε την προέλευσή τους. Η Λιθουανία ανέφερε ότι ένα άλλο drone εισήλθε αργότερα στον εναέριο χώρο της, όμως οι Αρχές δεν είχαν εξακριβώσει αν ήταν ουκρανικό, ρωσικό ή άλλης προέλευσης. Οι έρευνες για τα περιστατικά συνεχίζονται.
Ανοιχτά ερωτήματα για την προέλευση
Ο υπουργός Άμυνας της Λιθουανίας, Ρομπέρτας Κάουνας, είπε ότι τα drones ενδέχεται να ήταν ουκρανικά και να είχαν παρεκκλίνει από την πορεία τους προς στόχους στη Ρωσία, πιθανώς λόγω παρεμβολών ηλεκτρονικού πολέμου. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι αυτό αποτελεί εκτίμηση και όχι επιβεβαιωμένο συμπέρασμα.
Ο αρχηγός του Επιτελείου Άμυνας της χώρας σημείωσε ότι δεν υπήρχαν ακόμη στοιχεία που να επιτρέπουν να αποδοθεί με βεβαιότητα η προέλευση των αντικειμένων σε συγκεκριμένη χώρα. Η υπόθεση εξετάζεται σε συνεργασία της Λιθουανίας με την Πολωνία, τη Λετονία και την Εσθονία.
Οι προειδοποιήσεις ήρθησαν αφού τα αντικείμενα απομακρύνθηκαν από τις περιοχές κινδύνου. Οι έρευνες συνεχίζονται για να αποσαφηνιστούν η πορεία των drones, η προέλευσή τους και οι συνθήκες υπό τις οποίες δεν κατέστη δυνατή η αναχαίτιση.
