Τουρκικός Τύπος για «Ασπίδα του Αχιλλέα»: «Η Ελλάδα παραδίδει τα κλειδιά στο Ισραήλ» – Φόβοι για εξάρτηση από ισραηλινά συστήματα

Επιμέλεια: Hellas-Now

Νέο κύμα δημοσιευμάτων από την Τουρκία επιχειρεί να ανοίξει ένα διαφορετικό μέτωπο γύρω από την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Αυτή τη φορά, το επίκεντρο δεν είναι μόνο το αν το νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας θα αλλάξει τις ισορροπίες στο Αιγαίο.

Το ερώτημα που θέτει ο τουρκικός Τύπος είναι πολύ πιο αιχμηρό:

Ποιος θα κρατά πραγματικά τα «κλειδιά» του συστήματος;

Η Türkiye Gazetesi υποστηρίζει ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί σε τεχνολογική και επιχειρησιακή εξάρτηση από το Ισραήλ, εφόσον δεν αποκτήσει πλήρη πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, στα συστήματα διοίκησης και ελέγχου και σε κρίσιμες τεχνολογίες ορισμένων ισραηλινών συστημάτων που εξετάζονται για την «Ασπίδα του Αχιλλέα».

«Η κυβέρνηση μάς έκανε εξαρτημένους από την ισραηλινή διπλωματία»

Το τουρκικό δημοσίευμα επικαλείται ελληνικές στρατιωτικές πηγές και αναφορές του Documento, μεταφέροντας την εκτίμηση ότι τα κρίσιμα στοιχεία του συστήματος – οι αισθητήρες, τα μέσα αναχαίτισης και το κέντρο διοίκησης και ελέγχου – δημιουργούν ένα πολύ σοβαρό ζήτημα κυριαρχίας πάνω στην ίδια την τεχνολογία.

Σύμφωνα με την Türkiye Gazetesi, στρατιωτικές πηγές φέρονται να προειδοποιούν ότι τα «κλειδιά» κρίσιμων λειτουργιών θα μπορούσαν να παραμείνουν ουσιαστικά στο Ισραήλ.

Η διατύπωση που μεταφέρει το δημοσίευμα είναι χαρακτηριστική:

«Η κυβέρνηση κατάφερε να μας καταστήσει εξαρτημένους από την ισραηλινή διπλωματία».

Πρόκειται για μία βαριά πολιτική και στρατιωτική κατηγορία, καθώς δεν αφορά απλώς την αγορά οπλικών συστημάτων, αλλά τον βαθμό επιχειρησιακού ελέγχου που θα έχει η Ελλάδα πάνω σε αυτά.

Το μεγάλο ερώτημα: Θα δοθεί ο πηγαίος κώδικας;

Σύμφωνα με το τουρκικό δημοσίευμα, το κρίσιμο ζήτημα είναι η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα και στις υποδομές command-and-control.

Σε προηγμένα συστήματα αεράμυνας, ο πηγαίος κώδικας δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια.

Καθορίζει το κατά πόσο ο χρήστης μπορεί να τροποποιεί, να προσαρμόζει και να διασυνδέει το σύστημα με άλλες πλατφόρμες χωρίς την άδεια ή τη συνεχή τεχνική υποστήριξη του κατασκευαστή.

Αν ένας αγοραστής δεν έχει πρόσβαση σε κρίσιμες λειτουργίες, μπορεί να βρεθεί εξαρτημένος από τον προμηθευτή για αναβαθμίσεις, διασυνδέσεις, αλλαγές λογισμικού και νέες απειλές.

Η Türkiye Gazetesi φέρνει στο προσκήνιο την IAI

Το δημοσίευμα αναφέρεται ιδιαίτερα στην Israel Aerospace Industries, μία από τις σημαντικότερες ισραηλινές αμυντικές εταιρείες.

Η IAI βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης επειδή αποτελεί βασικό ισραηλινό παίκτη σε συστήματα αεράμυνας, ραντάρ και πυραυλικής άμυνας.

Η Türkiye Gazetesi, επικαλούμενη το Documento, συνδέει μάλιστα την εταιρεία με τη Cytrox, την εταιρεία που είχε συνδεθεί με το λογισμικό Predator, επισημαίνοντας ότι η IAI κατέχει μερίδιο στη συγκεκριμένη εταιρεία.

Το επιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι το παρελθόν και οι διασυνδέσεις του ισραηλινού αμυντικού τομέα πρέπει να εξεταστούν ακόμη πιο προσεκτικά πριν η Ελλάδα επενδύσει δισεκατομμύρια σε ένα νέο δίκτυο αεράμυνας.

«Ούτε οι ΗΠΑ δεν το αγόρασαν»

Ένα από τα πιο επιθετικά σημεία του τουρκικού δημοσιεύματος είναι η αναφορά στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται η Türkiye Gazetesi, ακόμη και οι ΗΠΑ δεν έχουν προχωρήσει σε αγορά ορισμένων από τα συγκεκριμένα ισραηλινά συστήματα ακριβώς επειδή δεν θα είχαν απόλυτο τεχνολογικό έλεγχο.

Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι ένας από τους λόγους είναι η άρνηση πλήρους μεταφοράς κρίσιμης τεχνολογίας από το Ισραήλ.

Αυτό χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για να τεθεί το ερώτημα:

Αν ακόμη και η Ουάσινγκτον ζητά πλήρη έλεγχο πάνω σε κρίσιμα συστήματα, γιατί η Αθήνα να αποδεχθεί κάτι λιγότερο;

Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποδίδεται από την Türkiye Gazetesi σε πηγές που επικαλείται και δεν αποτελεί επίσημη θέση των ΗΠΑ.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν έχει μόνο μία κατεύθυνση

Σημαντική είναι και η παρέμβαση του πρώην πρέσβη Βασίλη Μπόρνοβα, την οποία επίσης αναδεικνύει το τουρκικό δημοσίευμα.

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι σε τέτοιες αγορές η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα αποτελεί βασικό ζήτημα.

Παράλληλα, σημειώνει ότι δεν προορίζονται όλα τα στοιχεία της «Ασπίδας του Αχιλλέα» αποκλειστικά για την Τουρκία.

Μέρος της αρχιτεκτονικής του συστήματος, σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, αφορά απειλές που μπορεί να προέρχονται από τον βορρά και από τη Ρωσία.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή στην Τουρκία η «Ασπίδα του Αχιλλέα» παρουσιάζεται συχνά σχεδόν αποκλειστικά ως ελληνική απάντηση απέναντι στην Άγκυρα.

Το ΚΚΕ μιλά για νέους κινδύνους

Η Türkiye Gazetesi αναφέρεται επίσης σε ελληνικές πολιτικές αντιδράσεις.

Το 902.gr, που πρόσκειται στο ΚΚΕ, έχει διατυπώσει ενστάσεις ότι η προμήθεια ισραηλινών συστημάτων μπορεί αντί να αυξήσει την ασφάλεια της Ελλάδας να δημιουργήσει νέους κινδύνους.

Η συγκεκριμένη πολιτική κριτική εντάσσεται στη γενικότερη αντίθεση του ΚΚΕ στην εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ.

Για τον τουρκικό Τύπο, όμως, οι ελληνικές αντιδράσεις χρησιμοποιούνται ως απόδειξη ότι η συζήτηση γύρω από την «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν είναι μόνο τουρκική προπαγάνδα αλλά έχει ανοίξει και στο εσωτερικό της Ελλάδας.

Η Άγκυρα παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» έχει απασχολήσει έντονα τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης τους τελευταίους μήνες.

Ο λόγος είναι προφανής.

Η Ελλάδα σχεδιάζει ένα νέο πολυεπίπεδο σύστημα που θα συνδυάζει αισθητήρες, αντιαεροπορικά, αντιπυραυλικά και anti-drone συστήματα σε μία ενιαία αρχιτεκτονική.

Αν το σχέδιο ολοκληρωθεί, θα αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο προστατεύονται κρίσιμες ελληνικές υποδομές, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και μεγάλα αστικά κέντρα.

Ακριβώς γι' αυτό η Τουρκία παρακολουθεί όχι μόνο ποια συστήματα θα επιλέξει η Αθήνα, αλλά και ποιοι προμηθευτές θα αποκτήσουν μακροχρόνια παρουσία στην ελληνική αμυντική υποδομή.

Η βαθύτερη ανησυχία πίσω από τα τουρκικά δημοσιεύματα

Πίσω από τη συζήτηση περί πηγαίου κώδικα υπάρχει ένα ακόμη μεγαλύτερο γεωπολιτικό ζήτημα.

Η αμυντική σχέση Ελλάδας και Ισραήλ έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Αν η «Ασπίδα του Αχιλλέα» βασιστεί σε μεγάλο βαθμό σε ισραηλινή τεχνολογία, τότε αυτή η σχέση θα αποκτήσει ακόμη βαθύτερο και πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα.

Δεν θα αφορά πλέον μόνο κοινές ασκήσεις, εξοπλισμούς ή διμερείς συμφωνίες.

Θα αφορά την ίδια την αρχιτεκτονική της ελληνικής αεράμυνας για τις επόμενες δεκαετίες.

Το πραγματικό δίλημμα για την Αθήνα

Το ερώτημα επομένως δεν είναι αν η Ελλάδα χρειάζεται νέα αεράμυνα.

Η ανάγκη εκσυγχρονισμού είναι δεδομένη.

Το ερώτημα είναι πόσο εθνικό έλεγχο θα διατηρήσει η χώρα πάνω στα συστήματα που θα αγοράσει.

Πλήρης πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, δυνατότητα ανεξάρτητων αναβαθμίσεων, διασύνδεση με ελληνικά και συμμαχικά συστήματα και εγχώρια τεχνική υποστήριξη είναι παράγοντες που θα καθορίσουν αν η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα γίνει πραγματικά ελληνικό σύστημα ή απλώς ένα δίκτυο ξένων τεχνολογιών εγκατεστημένο στην Ελλάδα.

Η τουρκική αφήγηση: «Η Ελλάδα παραδίδει τα κλειδιά»

Η Türkiye Gazetesi επιχειρεί να παρουσιάσει τη συζήτηση ως μία νέα κρίση στο εσωτερικό της Ελλάδας.

Το βασικό μήνυμα του δημοσιεύματος είναι ότι η Αθήνα κινδυνεύει να αποκτήσει μεν ένα ισχυρότερο αμυντικό δίκτυο, αλλά με το τίμημα της τεχνολογικής εξάρτησης από το Ισραήλ.

Αυτό είναι το αφήγημα που προβάλλεται σήμερα από τον τουρκικό Τύπο.

Το αν θα επιβεβαιωθεί θα εξαρτηθεί τελικά από τους πραγματικούς όρους των συμβάσεων, το επίπεδο μεταφοράς τεχνολογίας και το πόσο βαθύς θα είναι ο ελληνικός έλεγχος πάνω στην αρχιτεκτονική του συστήματος.

Και εκεί βρίσκεται ίσως το πιο κρίσιμο σημείο ολόκληρης της υπόθεσης.

Η ισχύς μιας αεράμυνας δεν καθορίζεται μόνο από τους πυραύλους της – αλλά και από το ποιος κρατά τον κώδικά της.

Πηγές:

• Türkiye Gazetesi
• Documento
• 902.gr