Συναγερμός στη Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ εξετάζει «τη μεγαλύτερη επίθεση στο Ιράν»
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι βρίσκεται κοντά στη λήψη απόφασης για μια νέα, ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν, την οποία περιέγραψε ως «μεγαλύτερη από ποτέ». Η δήλωση έγινε σε συνέντευξή του στο Axios, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις συνεχίζουν για δωδέκατη διαδοχική νύχτα τις επιδρομές τους κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων.
«Εξετάζω μια μαζική επίθεση, μεγαλύτερη από ποτέ. Είμαι κοντά στη λήψη απόφασης και είμαστε απολύτως έτοιμοι», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν έχει δώσει ακόμη την τελική εντολή, αφήνοντας ανοιχτό τόσο το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης όσο και μια ύστατη προσπάθεια διαπραγμάτευσης.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν επιθυμεί να επιστρέψει στις συνομιλίες, αλλά κατά την εκτίμησή του η ηγεσία της Τεχεράνης δεν έχει αποδεχθεί τις τελευταίες αμερικανικές προτάσεις. Χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, λέγοντας ότι οι Ιρανοί «δεν έχουν δεχθεί ακόμη αρκετό πόνο», αυξάνοντας ακόμη περισσότερο την πίεση προς την ιρανική πλευρά.
«Το Ισραήλ θα συμμετείχε μέσα σε δύο λεπτά»
Ερωτηθείς για τον πιθανό ρόλο του Ισραήλ, ο Τραμπ δήλωσε ότι η χώρα θα συμμετείχε «μέσα σε δύο λεπτά» εφόσον της ζητούνταν, αλλά πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονται βοήθεια για να πραγματοποιήσουν την επιχείρηση. Παράλληλα, χαρακτήρισε πολύ καλές τις σχέσεις του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μια νέα κοινή ή παράλληλη αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση θα μπορούσε να διευρύνει δραματικά το μέτωπο. Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι χώρες, βάσεις ή δυνάμεις που υποστηρίζουν επιθέσεις εναντίον του ενδέχεται να αντιμετωπιστούν ως στρατιωτικοί στόχοι.
Δωδέκατη συνεχόμενη νύχτα αμερικανικών πληγμάτων
Οι δηλώσεις Τραμπ έγιναν ενώ η αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία βρίσκεται ήδη σε υψηλή ένταση. Οι ΗΠΑ ολοκλήρωσαν τη δωδέκατη συνεχόμενη νύχτα επιδρομών στο Ιράν, με τα προηγούμενα κύματα να έχουν στοχεύσει συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, παράκτια ραντάρ, θέσεις πυραύλων και drones, μικρά σκάφη και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν περιγράψει μέρος αυτών των επιχειρήσεων ως προπαρασκευαστικές ενέργειες που περιορίζουν τις ιρανικές δυνατότητες και διευρύνουν τις επιλογές του Λευκού Οίκου για μια πιο σύνθετη επιχείρηση. Στην περιοχή επιχειρούν περισσότερα από 20 πολεμικά πλοία του αμερικανικού ναυτικού και εκατοντάδες στρατιωτικά αεροσκάφη, ενώ πρόσθετες δυνάμεις κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή.
Η χρήση στρατηγικών βομβαρδιστικών B-1 στις πρόσφατες επιδρομές θεωρήθηκε ακόμη ένα μήνυμα κλιμάκωσης, καθώς τα συγκεκριμένα αεροσκάφη μπορούν να μεταφέρουν μεγάλο αριθμό κατευθυνόμενων βομβών και πυραύλων κρουζ.
Ποιοι στόχοι ενδέχεται να βρεθούν στο επίκεντρο
Το ακριβές σχέδιο της πιθανής νέας επιχείρησης δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Σε προηγούμενες συζητήσεις είχαν εξεταστεί πληρέστερα πλήγματα κατά της ιρανικής αεράμυνας, των πυραυλικών δυνάμεων και των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνται για επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα.
Ο Τραμπ είχε επίσης αναφερθεί στην πιθανότητα πληγμάτων κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων και γεφυρών, στην κατάληψη του στρατηγικού νησιού Χαργκ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, καθώς και σε επιχείρηση κατά βαθιά υπόγειας εγκατάστασης που συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα. Καμία από αυτές τις επιλογές δεν έχει ανακοινωθεί ως τελική απόφαση.
Οι επιθέσεις των Χούθι άνοιξαν νέο μέτωπο
Η νέα απειλή του Αμερικανού προέδρου ήρθε μετά τις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης εναντίον δύο σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι έπληξαν τα πλοία Encelia και Layla με πυραύλους και drones, ενώ είχαν προηγουμένως απειλήσει με ναυτικό αποκλεισμό των σαουδαραβικών λιμανιών.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα θεωρήσει το Ιράν υπεύθυνο για νέες επιθέσεις της οργάνωσης, την οποία η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει πληρεξούσιο της Τεχεράνης. Η ιρανική κυβέρνηση απορρίπτει ότι ελέγχει άμεσα τις επιχειρησιακές αποφάσεις των Χούθι, αν και δυτικές και περιφερειακές υπηρεσίες τούς συνδέουν με ιρανική στρατιωτική και τεχνολογική υποστήριξη.
Η πιθανότητα διακοπής της ναυσιπλοΐας και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, πέρα από τα σοβαρά προβλήματα στο Στενό του Ορμούζ, προκάλεσε συναγερμό στις αγορές. Η τιμή του πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς ενισχύθηκαν οι φόβοι ότι δύο κρίσιμοι ενεργειακοί διάδρομοι μπορεί να επηρεαστούν ταυτόχρονα.
Η Τεχεράνη απειλεί με απάντηση «οφθαλμόν αντί οφθαλμού»
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση σε ιρανικές υποδομές θα προκαλέσει ισχυρή και αποφασιστική απάντηση. Περιέγραψε το ιρανικό δόγμα ως «οφθαλμόν αντί οφθαλμού» και τόνισε ότι κάθε πλευρά που θα συμμετάσχει ή θα υποστηρίξει μια επίθεση μπορεί να θεωρηθεί στόχος.
Η προειδοποίηση αυξάνει τον κίνδυνο νέων πληγμάτων σε αμερικανικές βάσεις ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε γειτονικά κράτη. Τις προηγούμενες ημέρες, το Ιράν εξαπέλυσε πυραύλους και drones εναντίον εγκαταστάσεων στην Ιορδανία και στο Κουβέιτ, παρουσιάζοντας τις επιθέσεις ως αντίποινα για τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς.
Διπλωματικό παράθυρο, αλλά χωρίς συμφωνία
Παρά τη στρατιωτική κλιμάκωση, μεσολαβητές έχουν προτείνει δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός, ώστε να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες για την αποκατάσταση της προσωρινής συμφωνίας που κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί αποδοχή της πρότασης από τις δύο πλευρές.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε με ψήφους 214 έναντι 208 απόφαση που ζητεί τον τερματισμό των εχθροπραξιών χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Λίγες ώρες αργότερα, η Γερουσία απέρριψε παρόμοιο μέτρο. Οι ψηφοφορίες δεν σταματούν άμεσα τις επιχειρήσεις, αποτυπώνουν όμως την αυξανόμενη αμφισβήτηση για τη διάρκεια, το κόστος και τον τελικό στόχο του πολέμου.
Η επόμενη απόφαση του Τραμπ θεωρείται κρίσιμη. Μια νέα «μαζική επίθεση» μπορεί να πλήξει βαθύτερα τις ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά ταυτόχρονα ενδέχεται να προκαλέσει γενικευμένα αντίποινα, επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και ακόμη μεγαλύτερη αναστάτωση στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Πηγές: Axios, Reuters, Associated Press, Jerusalem Post, The Guardian.
