Το μυστήριο του Point Nemo: Το πιο απομονωμένο σημείο της Γης, το «κοιμητήριο διαστημοπλοίων» και ο απόκοσμος ήχος Bloop
Το Point Nemo αποτελεί το πιο απομονωμένο και δυσπρόσιτο σημείο σε ολόκληρο τον πλανήτη, γνωστό στην επιστημονική κοινότητα ως το ωκεάνιο σημείο μη προσβασιμότητας. Χαμένο στην καρδιά του Νότιου Ειρηνικού Ωκεανού, αποτελεί τη γεωγραφική τοποθεσία που απέχει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη στεριά, νησί ή ανθρώπινη παρουσία στη Γη.
Η ύπαρξή του εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1992 από τον πρωτοπόρο γεωδαιτικό μηχανικό Hrvoje Lukatela. Χρησιμοποιώντας εξειδικευμένα υπολογιστικά και γεωχωρικά μοντέλα, ο Lukatela κατάφερε να προσδιορίσει με ακρίβεια τις συντεταγμένες του σημείου εκείνου που βρίσκεται στη μέγιστη δυνατή απόσταση από κάθε ακτή του κόσμου.
Πού ακριβώς βρίσκεται το Point Nemo
Το Point Nemo είναι κλειδωμένο στις γεωγραφικές συντεταγμένες 48°52.6′ νότιο πλάτος και 123°23.6′ δυτικό μήκος, μέσα σε μια αχανή και έρημη υδάτινη έκταση. Για να αντιληφθεί κανείς την ακραία του απομόνωση, το σημείο απέχει περίπου 2.688 χιλιόμετρα από τα τρία κοντινότερα σημεία στεριάς:
- Το Ducie Island (τμήμα των νησιών Pitcairn) στα βόρεια.
- Το Motu Nui (νησίδα δίπλα στο διάσημο Νησί του Πάσχα) στα βορειοανατολικά.
- Το Maher Island στις παγωμένες ακτές της Ανταρκτικής στα νότια.
Το γεγονός ότι και οι τρεις αυτές κοντινότερες στεριές είναι εντελώς ακατοίκητες, σημαίνει ότι σε μια ακτίνα χιλιάδων χιλιομέτρων γύρω από το Point Nemo δεν υπάρχει ούτε ένα ίχνος ανθρώπινης ζωής.
Εκεί όπου οι αστροναύτες είναι οι κοντινότεροι άνθρωποι!
Αυτή η απόλυτη γεωγραφική απομόνωση κρύβει ένα εντυπωσιακό παράδοξο. Όταν ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) περνάει σε τροχιά πάνω από την περιοχή, οι αστροναύτες που βρίσκονται μέσα σε αυτόν είναι οι κοντινότεροι άνθρωποι στο Point Nemo από οποιονδήποτε άλλον στον πλανήτη!
Καθώς ο ISS κινείται σε ύψος περίπου 400 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης, ενώ η πλησιέστερη στεριά απέχει πάνω από 2.600 χιλιόμετρα, το Point Nemo μετατρέπεται στο μοναδικό σημείο του κόσμου όπου η ανθρωπότητα βρίσκεται πιο κοντά στο διάστημα παρά στην ίδια της τη Γη.
Το απόκοσμο «κοιμητήριο των διαστημοπλοίων»
Λόγω του ότι η περιοχή είναι εντελώς απαλλαγμένη από ναυτιλιακές διαδρομές και ανθρώπινη δραστηριότητα, οι μεγαλύτερες διαστημικές υπηρεσίες του κόσμου (όπως η NASA, η ESA και η Roscosmos) τη χρησιμοποιούν ως μια ελεγχόμενη ζώνη ασφαλούς πτώσης για παροπλισμένα διαστημικά σκάφη, πυραύλους και δορυφόρους.
Στον βυθό του Point Nemo έχουν βρει την τελευταία τους κατοικία:
- Ο θρυλικός ρωσικός διαστημικός σταθμός Mir (που οδηγήθηκε σε ελεγχόμενη καταστροφή το 2001).
- Εκατοντάδες παλιοί δορυφόροι και διαστημικά τηλεσκόπια.
- Τμήματα βαρέων πυραύλων και οχημάτων ανεφοδιασμού.
Αυτός είναι και ο λόγος που η περιοχή έχει κερδίσει επάξια τον τίτλο «Spacecraft Cemetery» (Κοιμητήριο των Διαστημοπλοίων).
Ένας θαλάσσιος «νεκρός» κόσμος γεμάτος μικροπλαστικά
Το Point Nemo βρίσκεται γεωγραφικά στο κέντρο του South Pacific Gyre, μιας γιγαντιαίας ωκεάνιας δίνης. Η δίνη αυτή εμποδίζει την είσοδο θρεπτικών συστατικών στα νερά, καθιστώντας την περιοχή μία από τις λιγότερο βιολογικά ενεργές ζώνες των παγκόσμιων ωκεανών.
Επιστημονικές έρευνες έχουν επιβεβαιώσει ότι εκεί εντοπίζονται εξαιρετικά χαμηλοί πληθυσμοί μικροβίων και θαλάσσιας ζωής. Το πιο ανησυχητικό όμως εύρημα των τελευταίων ετών είναι ότι, παρά την ασύλληπτη απόστασή του από τον πολιτισμό, στα νερά του έχουν ανιχνευθεί σημαντικές ποσότητες μικροπλαστικών, αποδεικνύοντας ότι η ανθρώπινη ρύπανση δεν αφήνει ανέγγιχτο κανένα σημείο του πλανήτη.
Το μεγάλο μυστήριο με τον υποβρύχιο ήχο «Bloop»
Το 1997, η περιοχή βρέθηκε στο επίκεντρο παγκόσμιου μυστηρίου, όταν ευαίσθητα στρατιωτικά υδροφώνα κατέγραψαν έναν υπερβολικά ισχυρό και απόκοσμο υποβρύχιο ήχο χαμηλής συχνότητας κοντά στο Point Nemo. Ο ήχος, που ονομάστηκε «The Bloop», πυροδότησε για σχεδόν δύο δεκαετίες σενάρια επιστημονικής φαντασίας για την ύπαρξη γιγαντιαίων, άγνωστων θαλάσσιων τεράτων στα βάθη του ωκεανού.
Η επιστημονική εξήγηση δόθηκε χρόνια αργότερα, με τους ειδικούς να καταλήγουν ότι ο «Bloop» δεν προήλθε από κάποιο μυθικό ον, αλλά από παγετωνικές κινήσεις και ρωγμές (icequakes) μεγάλων παγόβουνων στην Ανταρκτική, οι οποίες παράγουν τεράστια ηχητικά κύματα που ταξιδεύουν μέσω του νερού για χιλιάδες χιλιόμετρα.
Η σημασία του Point Nemo για την επιστήμη
Σήμερα, το Point Nemo παραμένει ένα κρίσιμο πεδίο μελέτης για την ωκεανογραφία, τη διαστημική ασφάλεια και την περιβαλλοντική επιστήμη. Είναι ένα από τα ελάχιστα μέρη στη Γη που κανένας άνθρωπος δεν έχει δει ποτέ ζωντανά με τα μάτια του, καθώς δεν υπάρχει κανένας εμπορικός ή ταξιδιωτικός λόγος για να βρεθεί κανείς εκεί. Η ύπαρξή του επιβεβαιώνεται μόνο μέσα από τα σήματα GPS, τους δορυφάλους και τους μαθηματικούς αλγόριθμους, παραμένοντας ο πιο μοναχικός προορισμός του πλανήτη μας.
Πηγές: Geographical Magazine, Encyclopedia Britannica, NOAA Ocean Service, Max Planck Institute.
