Ο άνθρωπος που προέβλεψε την κρίση του 2008 προειδοποιεί τώρα για παγκόσμιο κραχ λόγω AI
Για τον κίνδυνο μιας νέας σοβαρής παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η οποία μπορεί να προκληθεί από τις τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποιεί ο γνωστός Βρετανός δημοσιογράφος και οικονομικός αναλυτής Ρόμπερτ Πέστον.
Σε συνέντευξή του στο βρετανικό περιοδικό Radio Times, ο πολιτικός συντάκτης του ITV News υποστήριξε ότι τα πρωτοφανή ποσά που επενδύονται σε κέντρα δεδομένων, ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες, μικροτσίπ και άλλες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μην αποφέρουν τα κέρδη που περιμένουν οι αγορές.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, επιχειρήσεις θα μπορούσαν να καταρρεύσουν, οι επενδυτές να πανικοβληθούν και οι διεθνείς αγορές να βρεθούν αντιμέτωπες με ένα ισχυρό οικονομικό σοκ.
«Ανησυχώ για μια σοβαρή παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση»
Ο Πέστον δήλωσε ότι ανησυχεί πραγματικά για το ενδεχόμενο μιας σοβαρής χρηματοπιστωτικής κρίσης μέσα στα επόμενα ένα ή δύο χρόνια.
Όπως εξήγησε, ένα εντυπωσιακό ύψος κεφαλαίων κατευθύνεται σήμερα στην κατασκευή data centers και ενεργειακών υποδομών για την AI, ενώ στις χρηματιστηριακές αγορές επικρατεί ένα κλίμα υπερβολικού ενθουσιασμού.
Ο ίδιος συνέκρινε την ατμόσφαιρα αυτή με τον χρηματιστηριακό πυρετό που είχε επικρατήσει στα τέλη της δεκαετίας του 1920, πριν από τη μεγάλη κατάρρευση της Wall Street.
Η βασική ανησυχία του είναι ότι τα μελλοντικά κέρδη από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μην είναι αρκετά μεγάλα ώστε να δικαιολογήσουν τις σημερινές τεράστιες επενδύσεις.
Εκατοντάδες δισεκατομμύρια επενδύονται στην AI
Η προειδοποίηση του Πέστον έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι μεγαλύτεροι τεχνολογικοί όμιλοι του κόσμου έχουν ξεκινήσει έναν πρωτοφανή αγώνα για την κατασκευή υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.
Εταιρείες όπως η Microsoft, η Amazon, η Alphabet και η Meta επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε data centers, προηγμένα μικροτσίπ, συστήματα ψύξης και νέες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Reuters, οι συνολικές δαπάνες των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών αναμένεται να ξεπεράσουν τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα στο 2026.
Παράλληλα, η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι επενδύσεις των τεχνολογικών κολοσσών για τη διεθνή επέκταση των κέντρων δεδομένων μπορεί να φτάσουν τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ 2025 και 2028.
Ο φόβος μιας νέας οικονομικής «φούσκας»
Η μεγάλη άνοδος των μετοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση για το αν δημιουργείται μια νέα χρηματιστηριακή «φούσκα».
Οι υποστηρικτές της AI εκτιμούν ότι η νέα τεχνολογία θα αυξήσει θεαματικά την παραγωγικότητα, θα δημιουργήσει νέες αγορές και θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της παγκόσμιας οικονομίας.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι επενδύσεις αυξάνονται ταχύτερα από τα πραγματικά έσοδα που παράγουν σήμερα οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.
Το Reuters ανέφερε ότι το χρέος που εκδόθηκε για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σχετικών με την AI έφτασε τα 236 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026, ποσό τετραπλάσιο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Η σύγκριση με τους σιδηροδρόμους
Παρά τη δυσοίωνη προειδοποίησή του, ο Πέστον δεν αμφισβητεί τη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης. Αντίθετα, θεωρεί ότι η επανάσταση της AI μπορεί να αποδειχθεί η σημαντικότερη βιομηχανική αλλαγή μετά την εποχή του ατμού.
Παρομοίασε τη σημερινή κατάσταση με τη μεγάλη ανάπτυξη των σιδηροδρόμων στη Βρετανία κατά τη δεκαετία του 1840. Τότε δημιουργήθηκε μια επενδυτική φούσκα, πολλές εταιρείες κατέρρευσαν, αλλά οι σιδηροδρομικές υποδομές παρέμειναν και άλλαξαν οριστικά την οικονομία.
Με τον ίδιο τρόπο, ακόμη και αν υπάρξει μια οικονομική κρίση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, τα data centers, τα ενεργειακά δίκτυα και οι τεχνολογικές υποδομές θα συνεχίσουν να υπάρχουν.
Η προειδοποίηση για εκατομμύρια θέσεις εργασίας
Ο Πέστον εξέφρασε επίσης έντονη ανησυχία για τις κοινωνικές συνέπειες της αυτοματοποίησης, προβλέποντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ μπορεί να αντικαταστήσουν έναν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό εργαζομένων.
Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι αν θα δημιουργηθούν αρκετές νέες παραγωγικές θέσεις εργασίας για να αντικαταστήσουν όσες θα χαθούν.
Εάν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού μείνουν χωρίς εργασία, θα μειωθούν τα εισοδήματα, η κατανάλωση και τα φορολογικά έσοδα, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών.
Είχε προειδοποιήσει πριν από την κρίση του 2008
Η νέα παρέμβαση του Πέστον αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της προηγούμενης δημοσιογραφικής του πορείας.
Ο Βρετανός δημοσιογράφος είχε προειδοποιήσει ήδη από την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2007 για τα σοβαρά προβλήματα του τραπεζικού συστήματος, όταν εργαζόταν ως οικονομικός συντάκτης στο BBC.
Την εποχή εκείνη είχε κατηγορηθεί από πολιτικούς και παράγοντες της αγοράς ότι προκαλούσε πανικό. Λίγους μήνες αργότερα, όμως, η κατάρρευση της Northern Rock και η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση επιβεβαίωσαν τη σοβαρότητα των προειδοποιήσεών του.
Ο ίδιος αποκάλυψε επίσης ότι στα τέλη του 2019 είχε προειδοποιήσει στελέχη της βρετανικής κυβέρνησης πως ο νέος ιός που είχε εμφανιστεί στην Κίνα φαινόταν ιδιαίτερα σοβαρός.
Παρά τις ανησυχίες του, ο Πέστον δηλώνει αισιόδοξος, υποστηρίζοντας ότι η εξέταση των πιο δυσμενών σεναρίων είναι απαραίτητη προκειμένου οι κοινωνίες και οι κυβερνήσεις να προετοιμαστούν και να αποτρέψουν τις χειρότερες εξελίξεις.
Πηγές: Radio Times, Reuters, LADbible, Daily Mirror.
