«Βόμβα» από τον Ευθύμιο Λέκκα: «Το Ρέθυμνο πρέπει να είναι προετοιμασμένο για τσουνάμι»
Την ανάγκη να είναι το Ρέθυμνο προετοιμασμένο για το ενδεχόμενο τσουνάμι υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, μιλώντας στο συνέδριο «Rethymno Blue Shield». Η επισήμανσή του αφορά την πρόληψη και τον σχεδιασμό οργανωμένης απομάκρυνσης κατοίκων και επισκεπτών σε περίπτωση εκδήλωσης του φαινομένου — δεν αποτελεί προειδοποίηση ότι επίκειται τσουνάμι.
Ο καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ παρουσίασε στοιχεία από την επικαιροποιημένη μελέτη για την αντισεισμική προστασία του Ρεθύμνου. Όπως ανέφερε, ο κίνδυνος τσουνάμι για την περιοχή έχει αξιολογηθεί επιστημονικά και η πόλη χρειάζεται κατάλληλο σχέδιο ετοιμότητας, με βασικό ζητούμενο την ασφαλή και συντονισμένη μετακίνηση του πληθυσμού.
Οι δύο περιοχές όπου η διαφυγή μπορεί να είναι δυσκολότερη
Σύμφωνα με τον Ευθύμιο Λέκκα, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο ανατολικό τμήμα του Ρεθύμνου. Η έντονη οικιστική και τουριστική ανάπτυξη, η πυκνή δόμηση και οι δραστηριότητες κατά μήκος του παραλιακού μετώπου δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στον σχεδιασμό ασφαλούς διαφυγής. Το ζήτημα γίνεται πιο σύνθετο κατά την καλοκαιρινή περίοδο, όταν ο πληθυσμός της πόλης αυξάνεται σημαντικά λόγω των επισκεπτών.
Στην ίδια περιοχή, τα χαμηλά υψόμετρα και τα χαρακτηριστικά του οδικού δικτύου είναι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Δεν αρκεί, δηλαδή, να υπάρχει γενική ενημέρωση για τον κίνδυνο· χρειάζεται να έχουν εξεταστεί οι διαδρομές, τα σημεία συγκέντρωσης και ο τρόπος με τον οποίο θα κινηθούν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες.
Η δεύτερη περιοχή που επισήμανε ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ είναι η Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου. Εκεί, ο πυκνός αστικός ιστός και οι δυσκολίες μετακίνησης μπορούν να κάνουν πιο απαιτητική την απομάκρυνση του πληθυσμού, εάν χρειαστεί να εφαρμοστεί σχέδιο εκκένωσης.
Ο ρόλος του ΒΟΑΚ και οι αναγκαίες προϋποθέσεις
Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), λόγω του μεγαλύτερου υψομέτρου του, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημείο προς το οποίο θα κατευθυνθεί ο πληθυσμός σε ένα τέτοιο σενάριο. Ο Ευθύμιος Λέκκας, ωστόσο, σημείωσε ότι αυτό δεν αρκεί από μόνο του: πρέπει να εξεταστούν και οι δρόμοι που οδηγούν στον ΒΟΑΚ, καθώς και οι συνδέσεις τους με τις περιοχές της πόλης.
Η επικαιροποιημένη μελέτη, όπως περιέγραψε, αξιοποιεί την εμπειρία από προηγούμενα σεισμικά και θαλάσσια φαινόμενα, εξετάζοντας τόσο τη συμπεριφορά τους όσο και τα σημεία στα οποία μπορεί να υπάρξουν αδυναμίες στην προστασία και στην οργανωμένη αντίδραση.
Τα παραδείγματα από το 2004, την Ιαπωνία και τη Σάμο
Για να εξηγήσει τη σημασία της προετοιμασίας, ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ αναφέρθηκε στο καταστροφικό τσουνάμι του Ινδικού Ωκεανού το 2004, μετά τον ισχυρό σεισμό, καθώς και στο τσουνάμι της Ιαπωνίας το 2011. Παρουσίασε επίσης το παράδειγμα της Σάμου, όπου το τσουνάμι που ακολούθησε τον σεισμό του 2020 προκάλεσε πλημμύρες σε οικοδομικά τετράγωνα στο Βαθύ.
Τα περιστατικά αυτά, όπως εξήγησε, προσφέρουν πολύτιμα δεδομένα για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο εξελίσσεται ένα τσουνάμι και για τον εντοπισμό αδυναμιών στα συστήματα προστασίας. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι ένα πιθανό φαινόμενο στο Ρέθυμνο δεν αναμένεται κατ’ ανάγκη να έχει την κλίμακα των καταστροφικών τσουνάμι που έχουν πλήξει άλλες περιοχές του πλανήτη.
Ο Δήμος Ρεθύμνου έχει, σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, σημαντική εμπειρία στον επιστημονικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων. Ως παράδειγμα ανέφερε τη μικροζωνική μελέτη που εκπονήθηκε το 1998. Η νέα, επικαιροποιημένη προσέγγιση αποσκοπεί στο να ενισχύσει περαιτέρω την προετοιμασία της πόλης και να προσαρμόσει τον σχεδιασμό στις σημερινές συνθήκες.
Πηγές: ΤΑ ΝΕΑ, Ελληνικό Εθνικό Κέντρο Προειδοποίησης Τσουνάμι.
