Πολιτικός σεισμός στις ΗΠΑ: Οι Δημοκρατικοί πήραν το Κογκρέσο – Τι αλλάζει για Τραμπ, Ιράν και Ουκρανία
Μεγάλη ανατροπή στην πολιτική ισορροπία των ΗΠΑ έφεραν οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026. Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, δημιουργώντας ένα νέο πολιτικό σκηνικό για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θα βρεθεί αντιμέτωπος με Κογκρέσο ελεγχόμενο από την αντιπολίτευση.
Η νίκη δίνει στους Δημοκρατικούς τη δυνατότητα να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης, να διεξάγουν έρευνες και ακροάσεις και να επηρεάζουν τη νομοθετική ατζέντα. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι αλλάζει αυτομάτως η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ: ο πρόεδρος διατηρεί τις εκτελεστικές του αρμοδιότητες και μπορεί να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδια.
Το Κογκρέσο απέναντι στον Λευκό Οίκο
Το αποτέλεσμα ανοίγει τον δρόμο για δύο χρόνια έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον. Οι Δημοκρατικοί έχουν δηλώσει ότι θα αξιοποιήσουν την πλειοψηφία τους για να εξετάσουν τις κυβερνητικές αποφάσεις και να ζητήσουν λογοδοσία από αξιωματούχους της κυβέρνησης.
Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου αναλαμβάνει καθήκοντα τον Ιανουάριο. Μέχρι τότε, οι Ρεπουμπλικανοί εξακολουθούν να ελέγχουν τα δύο σώματα και μπορούν να προωθήσουν νομοθετικές πρωτοβουλίες κατά την περίοδο μετάβασης. Στη συνέχεια, η Γερουσία θα έχει σημαντικό ρόλο στην εξέταση διορισμών και υποψηφιοτήτων για ανώτατες θέσεις.
Ο Τραμπ από την πλευρά του διατηρεί το δικαίωμα αρνησικυρίας. Για να παρακαμφθεί ένα προεδρικό βέτο απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα, κάτι που δυσκολεύει την προώθηση νομοθεσίας χωρίς διακομματική στήριξη.
Ιράν: Πίεση για αποκλιμάκωση, χωρίς βεβαιότητα για συμφωνία
Ο πόλεμος με το Ιράν και η άνοδος του κόστους ζωής αποτέλεσαν σημαντικά ζητήματα της προεκλογικής συζήτησης. Το Reuters μεταδίδει ότι η δυσαρέσκεια για τη σύγκρουση και τις επιπτώσεις της στις τιμές συνέβαλε στην ήττα των Ρεπουμπλικανών.
Η αλλαγή ισορροπίας στο Κογκρέσο μπορεί να ενισχύσει τις πιέσεις προς τον Λευκό Οίκο για ενημέρωση σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και για αναζήτηση διπλωματικής διεξόδου. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της εγγύηση ότι θα σταματήσει ο πόλεμος ή ότι θα επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη. Οι σχετικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την κυβέρνηση, τις εξελίξεις στο πεδίο και τις διαπραγματεύσεις.
Ουκρανία: Δυνατότητα νέας βοήθειας, αλλά όχι άμεση αλλαγή
Ο έλεγχος και των δύο σωμάτων επιτρέπει στους Δημοκρατικούς να προτείνουν νέα πακέτα βοήθειας προς την Ουκρανία. Για να υπερβούν ενδεχόμενο βέτο του Τραμπ θα χρειαστούν, ωστόσο, ευρύτερη στήριξη και την απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία.
Το Reuters σημειώνει ότι τυχόν αύξηση της αμερικανικής βοήθειας δεν αναμένεται να γίνει άμεσα. Παράλληλα, οι ανάγκες της Ουκρανίας σε αναχαιτιστές για τα συστήματα Patriot παραμένουν πιεστικές, ενώ η διαθεσιμότητα τέτοιων πυραύλων αποτελεί περιοριστικό παράγοντα.
Επιπτώσεις σε Ευρώπη και διεθνές εμπόριο
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ παρακολουθούν πώς θα διαμορφωθεί η σχέση ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και το νέο Κογκρέσο. Οι Δημοκρατικοί μπορούν να ασκήσουν πίεση σε ζητήματα δασμών και εμπορικής πολιτικής, αλλά η κυβέρνηση εξακολουθεί να διαθέτει εξουσίες για να επιβάλλει μέτρα βάσει συγκεκριμένων νόμων.
Η εκλογική ανατροπή, επομένως, δεν προδιαγράφει από μόνη της αλλαγή στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη, ούτε καθορίζει την έκβαση των πολέμων. Το βασικό ερώτημα είναι εάν η νέα πολιτική αντιπαράθεση θα οδηγήσει σε θεσμικό αδιέξοδο ή σε συμφωνίες μεταξύ των δύο κομμάτων για κρίσιμα ζητήματα.
Πηγές: Reuters – Οι Δημοκρατικοί αναλαμβάνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, Reuters – Οι διεθνείς επιπτώσεις των ενδιάμεσων εκλογών.
