Η Μέση Ανατολή αλλάζει χέρια: Οι Χούθι έφτασαν στο Bab el-Mandeb και το Ιράν αποκτά «διπλό κλειδί» στις παγκόσμιες ροές πετρελαίου

Επιμέλεια: Hellas-Now

Ένας γεωπολιτικός χάρτης που για δεκαετίες θεωρούνταν σχεδόν δεδομένος αρχίζει να αλλάζει μπροστά στα μάτια της διεθνούς κοινότητας.

Η ταχεία προέλαση των Χούθι κατά μήκος των ακτών της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα έχει φέρει την υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση μέχρι το Bab el-Mandeb, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη.

Και το πραγματικό διακύβευμα ξεπερνά πλέον κατά πολύ την Υεμένη.

Αν η νέα ισορροπία παγιωθεί, η Τεχεράνη αποκτά άμεση ή έμμεση επιρροή στα δύο σημεία που καθορίζουν μεγάλο μέρος της ενεργειακής κυκλοφορίας της Μέσης Ανατολής: στα Στενά του Ορμούζ και στο Bab el-Mandeb.

Με άλλα λόγια, η πίεση στο παγκόσμιο πετρέλαιο μπορεί πλέον να ασκηθεί ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές της Αραβικής Χερσονήσου.

Houthi tribes are massing forces near Marib

The Bani Hashish tribes have announced their readiness to launch an offensive on Marib — the last major stronghold of government forces in northern Yemen.

The video shows long columns of armored Toyota vehicles moving through the… pic.twitter.com/jI8dgTbY13

— NEXTA (@nexta_tv) September 13, 2026

Οι Χούθι έφτασαν στην πύλη της Ερυθράς Θάλασσας

Οι τελευταίες στρατιωτικές επιτυχίες των Χούθι άλλαξαν δραματικά την εικόνα στην Υεμένη.

Η οργάνωση κατέλαβε σημαντικές περιοχές κατά μήκος της δυτικής ακτής, περιλαμβανομένης της στρατηγικής Μόχα, και έφτασε μέχρι τα νησιά και τις θέσεις που ελέγχουν την πρόσβαση στο Bab el-Mandeb.

Το συγκεκριμένο στενό συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό.

Περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου περνά καθημερινά από αυτή τη διαδρομή.

Όποιος μπορεί να απειλήσει σοβαρά την ασφάλεια του Bab el-Mandeb μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τη Μέση Ανατολή, αλλά τις εμπορικές ροές από την Ασία μέχρι την Ευρώπη.

Το Ιράν αποκτά ένα δεύτερο σημείο πίεσης

Η σημασία της εξέλιξης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ.

Η περιοχή του Ορμούζ αποτελεί εδώ και δεκαετίες το βασικό θαλάσσιο πέρασμα για τεράστιες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο.

Με τις μεταφορές εκεί να βρίσκονται ήδη υπό ισχυρή πίεση, η Σαουδική Αραβία είχε στραφεί ακόμη περισσότερο προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Το πετρέλαιο μεταφερόταν μέσω του τεράστιου East-West Pipeline προς το λιμάνι Yanbu και από εκεί στις διεθνείς αγορές.

Αυτό θεωρούνταν η μεγάλη εναλλακτική οδός του Ριάντ.

Τώρα όμως και αυτή η έξοδος βρίσκεται αντιμέτωπη με μία νέα απειλή.

Το «δίχτυ» κλείνει γύρω από τη Σαουδική Αραβία

Η προέλαση των Χούθι σημαίνει ότι η Σαουδική Αραβία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με πίεση ταυτόχρονα από ανατολή και δύση.

Στα ανατολικά βρίσκεται το Ορμούζ, όπου η Τεχεράνη έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα.

Στα δυτικά βρίσκεται πλέον το Bab el-Mandeb, όπου οι Χούθι έχουν πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα να απειλούν πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία.

Αναλυτές περιγράφουν τη νέα κατάσταση ως μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στον συσχετισμό δυνάμεων του Κόλπου εδώ και χρόνια.

Χτύπημα και στον βασικό πετρελαιαγωγό της Σαουδικής Αραβίας

Η πίεση στο Ριάντ έγινε ακόμη μεγαλύτερη μετά την επίθεση στον East-West Pipeline.

Ο συγκεκριμένος αγωγός διασχίζει περίπου 1.200 χιλιόμετρα της Σαουδικής Αραβίας και μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τα ανατολικά κοιτάσματα προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Η λειτουργία του ήταν κρίσιμη ακριβώς επειδή επέτρεπε στη χώρα να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.

Μετά το πρόσφατο πλήγμα, όμως, η λειτουργία του διακόπηκε προσωρινά.

Η εξέλιξη ανέδειξε πόσο ευάλωτη έχει γίνει ακόμη και η «εναλλακτική» διαδρομή του σαουδαραβικού πετρελαίου.

Το πραγματικό όπλο δεν είναι μόνο οι πύραυλοι

Οι Χούθι δεν χρειάζεται απαραίτητα να κλείσουν πλήρως το Bab el-Mandeb για να επιτύχουν τον στόχο τους.

Αρκεί να δημιουργήσουν την αίσθηση ότι η διέλευση είναι επικίνδυνη.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες, οι ασφαλιστικές και οι ενεργειακοί όμιλοι αντιδρούν στην πιθανότητα επίθεσης πολύ πριν κλείσει πραγματικά μία θαλάσσια οδός.

Τα ασφάλιστρα αυξάνονται.

Οι διαδρομές αλλάζουν.

Τα πλοία αναγκάζονται να κάνουν τον πολύ μεγαλύτερο περίπλου της Αφρικής.

Και το κόστος μεταφοράς περνά τελικά στις τιμές ενέργειας και προϊόντων.

«Game changer» για την περιοχή

Ο αναλυτής Μέσης Ανατολής Fawaz Gerges χαρακτήρισε την κατάληψη στρατηγικών νησιών κοντά στο Bab el-Mandeb ως εξέλιξη που αλλάζει το παιχνίδι.

Κατά την εκτίμησή του, οι Χούθι αποκτούν πλέον πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική και γεωοικονομική επιρροή πάνω στη Σαουδική Αραβία, στις χώρες του Κόλπου, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο παγκόσμιο εμπόριο.

Και πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκεται η Τεχεράνη.

«Για το Ιράν είναι μια παρτίδα σκάκι»

Ένας περιφερειακός αξιωματούχος περιέγραψε χαρακτηριστικά τη στρατηγική της Τεχεράνης ως μία παρτίδα σκάκι.

Σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, το Ιράν δεν ενεργοποιεί όλα τα μέσα πίεσης ταυτόχρονα.

Τα χρησιμοποιεί σταδιακά, ανάλογα με τις εξελίξεις.

Οι Χούθι αποτελούν σήμερα ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία επιρροής που διαθέτει το Ιράν στην περιοχή.

Έχουν αποδείξει ότι διαθέτουν drones, πυραύλους και δυνατότητα να απειλούν εμπορικά πλοία σε τεράστια γεωγραφική ζώνη.

Η Σαουδική Αραβία μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα

Για το Ριάντ, το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο στρατιωτικό.

Είναι οικονομικό και στρατηγικό.

Η Σαουδική Αραβία μπορεί να συνεχίσει να απορροφά το κόστος της σύγκρουσης και να προσπαθήσει να ανακόψει στρατιωτικά τους Χούθι.

Ή μπορεί να αναζητήσει μία νέα συνεννόηση με την Τεχεράνη.

Αυτό ακριβώς είναι το δίλημμα που, σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους και αναλυτές, αρχίζει να εξετάζεται σοβαρά σε αρκετές πρωτεύουσες του Κόλπου.

Οι ΗΠΑ δεν εμφανίζονται πρόθυμες να ανοίξουν νέο μέτωπο

Ένα ακόμη στοιχείο επιβαρύνει τους υπολογισμούς των χωρών του Κόλπου.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Σαουδική Αραβία ζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες στρατιωτική δράση κατά των Χούθι.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump φέρεται να μην αποδέχθηκε το αίτημα για νέα αμερικανικά πλήγματα.

Αυτό ενισχύει την αίσθηση σε ορισμένες αραβικές κυβερνήσεις ότι δεν μπορούν να βασίζονται αποκλειστικά στην Ουάσινγκτον για την επίλυση της κρίσης.

Το Ριάντ αρχίζει να κοιτάζει προς την Τεχεράνη

Παρά την έντονη αντιπαλότητα των προηγούμενων ετών, η νέα πραγματικότητα οδηγεί τις χώρες του Κόλπου ξανά προς τη διπλωματία.

Υπήρξαν προσπάθειες για συνάντηση υπουργών Εξωτερικών αραβικών κρατών με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Abbas Araqchi στο Ομάν.

Η συνάντηση αναβλήθηκε λόγω διαφωνιών στους όρους των συνομιλιών.

Το γεγονός όμως ότι αυτές οι συνομιλίες βρίσκονται πλέον στο τραπέζι δείχνει πόσο βαθιά έχει αλλάξει η κατάσταση.

Η γεωγραφία είναι το μεγαλύτερο όπλο του Ιράν

Υπάρχει ένα στοιχείο που καμία στρατιωτική δύναμη δεν μπορεί να αλλάξει.

Η γεωγραφία.

Το Ιράν βρίσκεται δίπλα στα Στενά του Ορμούζ.

Οι σύμμαχοί του στην Υεμένη βρίσκονται πλέον σε πολύ ισχυρότερη θέση γύρω από το Bab el-Mandeb.

Και ανάμεσα σε αυτά τα δύο περάσματα βρίσκονται τα μεγαλύτερα πετρελαιοπαραγωγά κράτη του Κόλπου.

Αυτό δημιουργεί μία πρωτοφανή δυνατότητα άσκησης πίεσης στις ενεργειακές οδούς της περιοχής.

Το πετρέλαιο γίνεται ξανά γεωπολιτικό όπλο

Η νέα πραγματικότητα έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στις αγορές.

Η αύξηση του γεωπολιτικού κινδύνου έχει οδηγήσει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Κάθε νέο πλήγμα σε πετρελαϊκή υποδομή ή εμπορική θαλάσσια οδό αυξάνει τον φόβο ότι η παγκόσμια προσφορά μπορεί να περιοριστεί περισσότερο.

Σε αυτή την περίπτωση, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στη Μέση Ανατολή.

Υψηλότερο πετρέλαιο σημαίνει ακριβότερα καύσιμα, υψηλότερα μεταφορικά κόστη και νέες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στην Ασία.

Ένα νέο γεωπολιτικό τόξο σχηματίζεται

Η κατάληψη της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι δεν είναι απλώς μία ακόμη εξέλιξη στον εμφύλιο της Υεμένης.

Εντάσσεται πλέον σε μία πολύ μεγαλύτερη αντιπαράθεση που συνδέει το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία, τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και ολόκληρο το σύστημα ενεργειακής ασφάλειας του Κόλπου.

Η Τεχεράνη διαθέτει τώρα μεγαλύτερη δυνατότητα να πιέζει δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες στον κόσμο.

Και για πρώτη φορά, οι χώρες του Κόλπου αρχίζουν να εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο ότι η λύση δεν θα έρθει από την Ουάσινγκτον.

Η μεγάλη αλλαγή μπορεί μόλις να άρχισε

Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν οι Χούθι μπορούν να κρατήσουν τα εδάφη που κατέλαβαν.

Το πραγματικό ερώτημα είναι τι θα συμβεί αν η νέα γεωγραφική πραγματικότητα παγιωθεί.

Αν η Τεχεράνη μπορεί να επηρεάζει το Ορμούζ και οι Χούθι το Bab el-Mandeb, τότε το ενεργειακό σύστημα του Κόλπου εισέρχεται σε μία νέα εποχή.

Μία εποχή όπου η ισχύς δεν θα μετριέται μόνο σε στρατούς και αεροπλάνα.

Θα μετριέται σε στενά, λιμάνια, πετρελαιαγωγούς και θαλάσσιες οδούς.

Και αυτή τη στιγμή, το Ιράν φαίνεται να έχει αποκτήσει περισσότερα κομμάτια πάνω στη γεωπολιτική σκακιέρα.

Πηγές:

• Reuters
• The Jerusalem Post
• Associated Press
• Al Jazeera