Μπορούμε να προβλέψουμε πότε θα πεθάνουμε; Μελέτη 28 ετών αποκάλυψε κάτι παράξενο
Αν κάποιος σας ρωτούσε σήμερα «μέχρι ποια ηλικία πιστεύεις ότι θα ζήσεις;», η απάντηση πιθανότατα θα έμοιαζε με απλή εικασία.
Μια νέα μελέτη από την Ιαπωνία, όμως, δείχνει κάτι πολύ πιο παράξενο: οι άνθρωποι φαίνεται να έχουν μια απροσδόκητη ικανότητα να εκτιμούν το προσδόκιμο της δικής τους ζωής.
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν ηλικιωμένους ανθρώπους για έως και 28 χρόνια και συνέκριναν την ηλικία μέχρι την οποία πίστευαν ότι θα ζήσουν με το τι συνέβη πραγματικά.
Η ερώτηση που έγινε το 1996
Το 1996, 2.447 Ιάπωνες ηλικίας 60 ετών και άνω ρωτήθηκαν μέχρι ποια ηλικία θεωρούσαν ότι θα ζήσουν.
Οι 2.054 έδωσαν συγκεκριμένη απάντηση, με εκτιμήσεις που κυμαίνονταν από τα 63 έως τα 120 χρόνια.
Στη συνέχεια οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία τους για σχεδόν τρεις δεκαετίες, χρησιμοποιώντας επίσημα αρχεία και πληροφορίες από τις οικογένειές τους.
Όσοι πίστευαν ότι θα ζήσουν περισσότερο... συνήθως ζούσαν περισσότερο
Όταν αναλύθηκαν τα δεδομένα, εμφανίστηκε ένα εντυπωσιακό μοτίβο.
Οι άνθρωποι που από την αρχή πίστευαν ότι είχαν περισσότερα χρόνια ζωής μπροστά τους παρουσίαζαν κατά μέσο όρο μεγαλύτερη πραγματική επιβίωση.
Η σχέση παρέμενε ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη ηλικία, φύλο, οικονομική κατάσταση, εκπαίδευση και διάφορους δείκτες υγείας.
Με άλλα λόγια, η απάντηση στην απλή ερώτηση «πόσο πιστεύεις ότι θα ζήσεις;» περιείχε πληροφορία που συνδεόταν με το τι συνέβαινε πολλά χρόνια αργότερα.
Το μεγάλο λάθος ήταν προς μία συγκεκριμένη κατεύθυνση
Υπήρχε όμως και μια μεγάλη έκπληξη.
Από τους ανθρώπους για τους οποίους οι ερευνητές μπορούσαν να συγκρίνουν την πρόβλεψη με την πραγματική διάρκεια ζωής, περίπου το 59% έζησε περισσότερο απ' όσο είχε αρχικά υπολογίσει.
Ιδιαίτερα οι γυναίκες και τα άτομα με περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να ξεπεράσουν τη δική τους πρόβλεψη.
Αντίθετα, όσοι ήδη αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας είχαν μικρότερη πιθανότητα να ζήσουν περισσότερο από όσο περίμεναν.
Γιατί τόσοι πολλοί επέλεγαν την ηλικία των 80;
Ένα ακόμη παράξενο στοιχείο ήταν ότι πάρα πολλοί συμμετέχοντες απαντούσαν απλώς «80».
Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν ως σημείο αναφοράς το γενικό προσδόκιμο ζωής που γνώριζαν εκείνη την εποχή.
Όμως υπάρχει μια παγίδα: άλλο είναι το προσδόκιμο ζωής ενός ανθρώπου κατά τη γέννηση και άλλο το πόσα χρόνια αναμένεται να ζήσει κάποιος που έχει ήδη φτάσει στα 60, 70 ή 80.
Όποιος έχει ήδη φτάσει σε μεγάλη ηλικία έχει ξεπεράσει πολλούς από τους κινδύνους των προηγούμενων δεκαετιών και επομένως μπορεί να έχει περισσότερα χρόνια μπροστά του απ' όσα φαντάζεται.
Ένστικτο ή πληροφορίες που γνωρίζουμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε;
Η μελέτη δεν δείχνει ότι ο άνθρωπος διαθέτει κάποια μυστηριώδη ικανότητα να γνωρίζει την ημερομηνία του θανάτου του.
Μια πιθανή εξήγηση είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα: γνωρίζουμε τον εαυτό μας καλύτερα απ' όσο νομίζουμε.
Η φυσική κατάσταση, οι καθημερινές συνήθειες, το οικογενειακό ιστορικό και η αίσθηση που έχουμε για την υγεία μας μπορεί να συνδυάζονται ασυνείδητα και να επηρεάζουν την προσωπική μας «πρόβλεψη».
Κι έτσι, μια φαινομενικά αυθαίρετη απάντηση ίσως κρύβει περισσότερες πληροφορίες απ' όσες αντιλαμβανόμαστε.
Το παράδοξο είναι ότι, ακόμη κι έτσι, οι περισσότεροι άνθρωποι της μελέτης έκαναν το ίδιο λάθος: πίστευαν ότι ο χρόνος τους ήταν λιγότερος από αυτόν που τελικά είχαν.
Πηγές: medRxiv, University of Tsukuba, ScienceAlert.
