Τουρκία: Θαλάσσια πάρκα «σφήνα» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης – Απομονώνουν το Καστελλόριζο στους τουρκικούς χάρτες
Νέα δεδομένα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δημιουργεί η επίσημη ανακήρυξη δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων, με τους χάρτες που συνοδεύουν τις αποφάσεις της Άγκυρας να προκαλούν έντονο ενδιαφέρον στην Αθήνα.
Τα δύο προεδρικά διατάγματα, με την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφορούν μία μεγάλη περιοχή στο Βόρειο Αιγαίο και μία δεύτερη στην Ανατολική Μεσόγειο, στην περιοχή Φετιγιέ–Κας.
«Σφήνα» ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη
Το πρώτο τουρκικό θαλάσσιο πάρκο εκτείνεται στο Βόρειο Αιγαίο και, σύμφωνα με την αποτύπωση των χαρτών, εισέρχεται στην περιοχή ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη.
Η τουρκική χάραξη ακολουθεί την πάγια θέση της Άγκυρας για εφαρμογή μέσης γραμμής με βάση τις ηπειρωτικές ακτές Ελλάδας και Τουρκίας, περιορίζοντας την επήρεια των ελληνικών νησιών.
Σύμφωνα με την ελληνική ανάγνωση των χαρτών, η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται σε διεθνή ύδατα που συνδέονται με μη οριοθετημένη ελληνική υφαλοκρηπίδα, ενώ τμήμα της εισέρχεται και στο δυνητικό εύρος των 12 ναυτικών μιλίων γύρω από ελληνικά νησιά.
Το δεύτερο πάρκο και το Καστελλόριζο
Ακόμη μεγαλύτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το δεύτερο πάρκο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο τουρκικός χάρτης καλύπτει μεγάλη θαλάσσια έκταση ανατολικά της Ρόδου και προς το Καστελλόριζο, αφήνοντας ουσιαστικά το νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης περιορισμένο στη ζώνη των σημερινών ελληνικών χωρικών υδάτων.
Το Πρώτο Θέμα επισημαίνει μάλιστα ότι στους τουρκικούς χάρτες το Καστελλόριζο και τα γύρω νησιά δεν εμφανίζονται με σαφώς αποτυπωμένη θαλάσσια συνοριακή γραμμή, στοιχείο που συνδέεται με την πάγια τουρκική θέση ότι οι θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο χωρών.
Η Άγκυρα μιλά για απάντηση στην Ελλάδα
Η κίνηση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Ήδη από τον Αύγουστο του 2025 η Τουρκία είχε προσθέσει τις συγκεκριμένες ζώνες στον εθνικό Χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που καταχωρίστηκε στη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO.
Τότε, τουρκικές διπλωματικές πηγές έλεγαν στο Anadolu ότι η Άγκυρα δεν θα αποδεχόταν «μονομερή τετελεσμένα» στο Αιγαίο και παρουσίαζαν τις νέες προστατευόμενες περιοχές ως απάντηση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι τα πάρκα δημιουργούνται για την προστασία του οικοσυστήματος και ότι δεν θα επηρεάσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Στο φόντο η «Γαλάζια Πατρίδα»
Στην Αθήνα, ωστόσο, η κίνηση αντιμετωπίζεται μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των τουρκικών διεκδικήσεων για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Οι νέες περιοχές επικαλύπτουν τμήματα του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ενώ σύμφωνα με ελληνικές αναλύσεις επιχειρούν να αποτυπώσουν επί χάρτου την τουρκική θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να διαθέτουν πλήρη επήρεια πέρα από τα χωρικά τους ύδατα.
Η Ελλάδα, αντίθετα, έχει εντάξει στον Θαλάσσιο Χωροταξικό της Σχεδιασμό τα εξωτερικά όρια που προβλέπει ο νόμος 4001/2011 εκεί όπου δεν υπάρχουν συμφωνίες οριοθέτησης.
Το ίδιο πλαίσιο χρησιμοποιήθηκε και για τα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης που έχουν παραχωρηθεί για έρευνες υδρογονανθράκων, μεταξύ άλλων στην Chevron.
Νέα εστία έντασης στο Αιγαίο
Η χρονική στιγμή της τουρκικής απόφασης έχει επίσης σημασία, καθώς στην Τουρκία αναμένεται το επόμενο διάστημα νέα θεσμική πρωτοβουλία γύρω από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Πηγές: Πρώτο Θέμα, Anadolu Agency, Yeni Şafak, τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
