Οι αρχαιολόγοι μόλις ανακάλυψαν ένα ρωμαϊκό μωσαϊκό - και ένα άλυτο αρχαίο μυστήριο
Ένα κτίριο που παρέμενε θαμμένο για σχεδόν 2.000 χρόνια κάτω από τη Ρώμη μπορεί να κρύβει ένα απρόσμενο κομμάτι της καθημερινής ζωής της αρχαίας πόλης: τον χώρο όπου περίμεναν σε επιφυλακή οι πρώτοι οργανωμένοι πυροσβέστες της αυτοκρατορίας.
Το κτίριο ήρθε στο φως στη Villa Celimontana, στον λόφο Caelian, σχετικά κοντά στο Κολοσσαίο, κατά τη διάρκεια έργων σταθεροποίησης ενός τοίχου αντιστήριξης.
Οκτώ δωμάτια κρυμμένα κάτω από το έδαφος
Οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν τα κατάλοιπα ενός κτιρίου του 2ου αιώνα μ.Χ. με οκτώ χώρους. Πέντε από αυτούς έχουν ήδη ανασκαφεί πλήρως, ενώ οι υπόλοιποι σώζονται σε χειρότερη κατάσταση.
Το εσωτερικό ήταν απροσδόκητα πολυτελές. Στους χώρους βρέθηκαν ζωγραφισμένοι τοίχοι και οροφές, μαρμάρινες επενδύσεις και περίτεχνα δάπεδα με ψηφιδωτά.
Το ψηφιδωτό που άνοιξε το μυστήριο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε ένα μπλε και λευκό ψηφιδωτό που απεικονίζει θαλάσσια ζώα: ένα δελφίνι, ένα ψάρι, έναν αστακό και ένα καβούρι γύρω από έναν κρατήρα, το μεγάλο αγγείο που χρησιμοποιούσαν Έλληνες και Ρωμαίοι για την ανάμειξη νερού και κρασιού.
Στην αρχή, ο πλούσιος διάκοσμος έκανε πολλούς να θεωρήσουν ότι πρόκειται για κατοικία κάποιας εύπορης οικογένειας.
Όμως τότε οι αρχαιολόγοι παρατήρησαν μια παράξενη ομοιότητα.
Το ίδιο μοτίβο είχε βρεθεί σε στρατώνα πυροσβεστών
Παρόμοιο θαλάσσιο ψηφιδωτό έχει εντοπιστεί σε γνωστό στρατώνα των Vigiles στην αρχαία Όστια, το μεγάλο λιμάνι της Ρώμης.
Οι Vigiles ήταν ένα οργανωμένο σώμα πυροσβεστών και νυχτοφυλάκων που δημιουργήθηκε από τον αυτοκράτορα Αύγουστο το 6 μ.Χ. Αρχικά αποτελούνταν κυρίως από απελεύθερους και χωριζόταν σε επτά κοόρτεις, καθεμία από τις οποίες είχε εκατοντάδες άνδρες.
Με κουβάδες, αντλίες, σφουγγάρια, γάντζους, σκούπες και τσεκούρια προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν τις πυρκαγιές που ξεσπούσαν συνεχώς στη γεμάτη ξύλινα κτίρια Ρώμη.
Μήπως εδώ βρισκόταν η 5η Κοόρτη;
Η περιοχή της Villa Celimontana βρίσκεται κοντά στο σημείο όπου ιστορικές και επιγραφικές ενδείξεις τοποθετούν τη βάση της 5ης Κοόρτης των Vigiles.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι παλαιότερες ανασκαφές στην ίδια περιοχή είχαν αποκαλύψει μικρά δωμάτια που θα μπορούσαν να ήταν χώροι ύπνου, ενώ σε δύο βάσεις αγαλμάτων έχουν βρεθεί επιγραφές με ονόματα μελών της κοόρτης.
Έτσι γεννήθηκε η θεωρία ότι το νέο κτίριο δεν ήταν απλώς μία πολυτελής κατοικία, αλλά τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου συγκροτήματος των αρχαίων πυροσβεστών.
Ένα κτίριο με δύο πιθανές ταυτότητες
Οι αρχαιολόγοι, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη αποφασίσει οριστικά. Ο πλούτος των ψηφιδωτών, των μαρμάρων και των τοιχογραφιών ταιριάζει επίσης σε αριστοκρατική domus, κάτι που δεν θα ήταν παράξενο για τον Caelian Hill, μία από τις πιο εύπορες περιοχές της αυτοκρατορικής Ρώμης.
Η ομοιότητα με τον στρατώνα της Όστιας και η θέση του κτιρίου κοντά στην 5η Κοόρτη αφήνουν όμως ανοιχτό ένα πολύ πιο συναρπαστικό ενδεχόμενο.
Οι επόμενες αναλύσεις στα δάπεδα, στους τοίχους, στο χώμα και στα αντικείμενα που βρέθηκαν εκεί ίσως δώσουν την τελική απάντηση: ήταν μια πολυτελής ρωμαϊκή κατοικία ή ένας από τους αρχαιότερους οργανωμένους «πυροσβεστικούς σταθμούς» που γνωρίζουμε;
Πηγές: Popular Mechanics, Reuters, ANSA, Soprintendenza Speciale di Roma.
