Πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν: Η Τεχεράνη απειλεί να «παγώσει» την ενέργεια στη Μέση Ανατολή - Φόβοι για νέο κύμα ακρίβειας
Σε ένα νέο και ιδιαίτερα επικίνδυνο στάδιο περνά ο πόλεμος ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν. Η Ουάσιγκτον επανέφερε τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και εξαπέλυσε νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων και χωρών του Περσικού Κόλπου.
Το κέντρο βάρους της σύγκρουσης βρίσκεται ξανά στα Στενά του Ορμούζ. Εκεί όπου συγκεντρώνονται αμερικανικά πολεμικά πλοία, ιρανικά πυραυλικά συστήματα, drones και εμπορικά δεξαμενόπλοια, τα οποία επιχειρούν να περάσουν μέσα από μία θαλάσσια ζώνη που μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε πλήρες πεδίο μάχης.
Νέος γύρος αμερικανικών επιδρομών
Οι αμερικανικές δυνάμεις άρχισαν νέο γύρο επιθέσεων με στόχο, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, να περιορίσουν τις δυνατότητες του Ιράν να πλήττει την εμπορική ναυσιπλοΐα. Οι επιχειρήσεις επικεντρώθηκαν σε παράκτιες στρατιωτικές θέσεις, εγκαταστάσεις ραντάρ, εκτοξευτές πυραύλων, βάσεις drones και υποδομές των Φρουρών της Επανάστασης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται για τέταρτη διαδοχική ημέρα, ενώ ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι από το τελευταίο κύμα επιθέσεων τραυματίστηκαν περισσότεροι από 260 άνθρωποι. Δεν ανακοινώθηκε άμεσα ο αριθμός των νεκρών, γεγονός που δείχνει ότι η πλήρης εικόνα από τα σημεία των πληγμάτων δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.
Το Ιράν χτυπά αμερικανικές εγκαταστάσεις στον Κόλπο
Η απάντηση της Τεχεράνης εκδηλώθηκε σε πολλά διαφορετικά μέτωπα. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, ενώ ο ιρανικός στρατός ανέφερε ότι drones κατευθύνθηκαν προς την αμερικανική βάση Αζράκ στην Ιορδανία.
Η Ιορδανία ανακοίνωσε αναχαιτίσεις ιρανικών πυραύλων, ενώ στο Κουβέιτ καταγράφηκαν πυρκαγιές σε σημεία που φέρεται να επλήγησαν. Το Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η έδρα του 5ου Στόλου του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, τέθηκε εκ νέου σε κατάσταση συναγερμού.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι το Ιράν επιτέθηκε σε επτά εμπορικά πλοία μέσα στην τελευταία εβδομάδα, με σχεδόν δώδεκα μέλη πληρωμάτων να έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί ή να αγνοούνται. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, ισχυρίζεται ότι έπληξε πλοία που αγνόησαν τις προειδοποιήσεις και τους κανόνες διέλευσης που επιχειρεί να επιβάλει στην περιοχή.
Επανήλθε ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού όλων των ιρανικών λιμανιών. Ο αποκλεισμός αφορά πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικούς λιμένες και αποτελεί μία από τις ισχυρότερες κινήσεις οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης που έχει εφαρμόσει η Ουάσιγκτον από την έναρξη του πολέμου.
Λίγο πριν τεθεί σε ισχύ, έντεκα πλοία πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ. Τα εννέα συνδέονταν με το ιρανικό εμπόριο, μεταξύ των οποίων δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου, υγραερίου και διυλισμένων προϊόντων. Αντίθετα, δεν καταγράφηκαν κινήσεις δεξαμενόπλοιων που θα παραλάμβαναν πετρέλαιο ή φυσικό αέριο από άλλες χώρες του Κόλπου.
Η Τεχεράνη απειλεί με ενεργειακό αποκλεισμό ολόκληρης της περιοχής
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι, εφόσον εμποδιστούν οι ιρανικές εξαγωγές, δεν θα επιτραπεί ούτε στις υπόλοιπες χώρες της Μέσης Ανατολής να εξάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η προειδοποίηση συνοδεύτηκε από απειλές για επέκταση των επιχειρήσεων πέρα από τα Στενά του Ορμούζ.
Ιρανικές αναφορές άφησαν ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο συντονισμού με τους Χούθι της Υεμένης για την παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Πρόκειται για τη θαλάσσια δίοδο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό και αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τα πλοία που κατευθύνονται προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Εάν η κρίση επεκταθεί ταυτόχρονα στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές και εμπορικές οδούς του πλανήτη θα βρεθούν υπό άμεση στρατιωτική απειλή.
Το πετρέλαιο ανεβαίνει – Φόβοι για νέο κύμα ακρίβειας
Οι τιμές της ενέργειας αντέδρασαν άμεσα. Το Brent ενισχύθηκε κατά περίπου 1,2% και έφτασε στα 85,72 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό κινήθηκε κοντά στα 80 δολάρια. Μέσα σε μία εβδομάδα, το Brent έχει σημειώσει συνολική άνοδο περίπου 15%, καθώς οι αγορές ενσωματώνουν πλέον ισχυρό ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι, αν πληγούν ενεργειακές εγκαταστάσεις ή διακοπεί ακόμη περισσότερο η ναυσιπλοΐα, η τιμή του πετρελαίου μπορεί να κινηθεί προς τα 100 δολάρια. Μια τέτοια εξέλιξη θα περάσει γρήγορα στις τιμές των καυσίμων, στις μεταφορές, στα προϊόντα και στον πληθωρισμό σε Ευρώπη, Ασία και Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια
Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ότι, αν το Ιράν δεν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, οι επόμενοι στόχοι μπορεί να είναι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και γέφυρες. Η Τεχεράνη απάντησε ότι ο αποκλεισμός και οι βομβαρδισμοί δεν πρόκειται να την αναγκάσουν να διαπραγματευτεί υπό πίεση.
Το πιθανότερο βραχυπρόθεσμο σενάριο είναι η συνέχιση των αμερικανικών πληγμάτων σε ιρανικές παράκτιες στρατιωτικές δυνατότητες και νέες ιρανικές επιθέσεις σε βάσεις, πλοία και υποδομές χωρών που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ένα πλήγμα με πολλούς νεκρούς σε αμερικανική βάση ή η καταστροφή μεγάλης ενεργειακής εγκατάστασης. Ένα τέτοιο περιστατικό μπορεί να προκαλέσει μαζική απάντηση, να παρασύρει περισσότερα κράτη στη σύγκρουση και να μετατρέψει τον σημερινό πόλεμο φθοράς σε γενικευμένη περιφερειακή αναμέτρηση.
Πηγές: Reuters, Associated Press και The Guardian.
