Ο Ζελένσκι ζητά το αστρονομικό ποσό των 115 δισ. δολαρίων για την Ουκρανία το 2027
Στα 115 δισ. δολάρια υπολόγισε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τις συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2027, καθώς το Κίεβο προετοιμάζεται για ακόμη έναν χρόνο πολέμου και αυξημένων αμυντικών δαπανών. Από το ποσό αυτό, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος, τα 70 δισ. δεν έχουν ακόμη καλυφθεί.
Η δήλωση έγινε σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο, στις 19 Νοεμβρίου. Ο Ζελένσκι περιέγραψε την εξεύρεση των χρημάτων ως σημαντική πρόκληση, ενώ ανέφερε ότι υπάρχουν θετικά μηνύματα για μέρος της χρηματοδότησης. Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει νέο δάνειο 45 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, ως συμβολή στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της επόμενης χρονιάς.
Πώς προκύπτει το ποσό των 115 δισ. δολαρίων
Σύμφωνα με την αναφορά του πρακτορείου Interfax-Ukraine, την οποία αναπαρήγαγε το ουκρανικό μέσο Mezha, ο Ζελένσκι είπε ότι η αρχική εκτίμηση της κυβέρνησης ήταν πως η χώρα θα χρειαζόταν περίπου 45 δισ. δολάρια. Οι διαβουλεύσεις με τη στρατιωτική ηγεσία και το υπουργείο Άμυνας οδήγησαν, όπως ανέφερε, στην προσθήκη άλλων 70 δισ. δολαρίων στις ανάγκες για το 2027.
Ο ίδιος περιέγραψε το συνολικό ποσό ως «μεγάλη πρόκληση». Ανέφερε, ωστόσο, ότι υπάρχουν θετικά μηνύματα για εξασφάλιση επιπλέον 45 δισ. δολαρίων. Με βάση αυτόν τον υπολογισμό, τα 45 δισ. που θεωρούνται ήδη διαθέσιμα και τα άλλα 45 δισ. για τα οποία υπάρχουν θετικές ενδείξεις θα έφθαναν συνολικά τα 90 δισ. δολάρια. Έτσι, θα απέμεναν περίπου 25 δισ. για να καλυφθεί η εκτίμηση των 115 δισ.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν την εκτίμηση του Κιέβου για τις ανάγκες της επόμενης χρονιάς και όχι ένα ενιαίο, ήδη εγκεκριμένο πακέτο χρηματοδότησης. Τα ποσά που έχουν εξασφαλιστεί, οι πολιτικές δεσμεύσεις και οι προτάσεις που βρίσκονται ακόμη υπό συζήτηση δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για δάνειο 45 δισ. ευρώ
Μία ημέρα πριν από τις δηλώσεις του Ζελένσκι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε νέο δάνειο ύψους 45 δισ. ευρώ για την Ουκρανία. Σύμφωνα με το Reuters, η πρόταση εντάσσεται στην προσπάθεια κάλυψης χρηματοδοτικού κενού που εκτιμάται σε 70 δισ. ευρώ για το 2027.
Η Κομισιόν πρότεινε έως 25 δισ. ευρώ να κατευθυνθούν σε στρατιωτική στήριξη και έως 20 δισ. ευρώ σε γενική δημοσιονομική βοήθεια. Για τη χρηματοδότηση του δανείου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να δανειστεί από τις διεθνείς αγορές εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόταση δεν αποτελεί ακόμη εγκεκριμένη ή καταβληθείσα χρηματοδότηση. Για να προχωρήσει, απαιτείται έγκριση από τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η αποπληρωμή του δανείου θα γίνει αφού η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις για τις ζημιές του πολέμου.
Το νέο σχέδιο θα προστεθεί σε προηγούμενο δάνειο 90 δισ. ευρώ, το οποίο συμφωνήθηκε από τους ηγέτες της ΕΕ στα τέλη του 2025 για τη στήριξη της Ουκρανίας κατά τα έτη 2026 και 2027. Πρόκειται για διαφορετικά πακέτα και χρονικές περιόδους, τα οποία δεν πρέπει να αθροίζονται μηχανικά ως χρήματα που έχουν ήδη φθάσει στο Κίεβο.
Γιατί αυξάνονται οι χρηματοδοτικές ανάγκες
Το Κίεβο συνδέει τις αυξημένες ανάγκες με τη συνέχιση του πολέμου, τις στρατιωτικές δαπάνες και τις πιέσεις στις κρατικές υποδομές και στον προϋπολογισμό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης αναφέρει ότι οι εντεινόμενες ρωσικές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές και οι διαταραχές στο εμπόριο, μεταξύ άλλων στις εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας, επιβαρύνουν την οικονομική κατάσταση της χώρας.
Η οικονομική στήριξη δεν αφορά αποκλειστικά την αγορά οπλισμού. Ένα μέρος προορίζεται για τη λειτουργία του κράτους και την κάλυψη δημοσιονομικών αναγκών, ενώ άλλο μέρος αφορά άμεσα την άμυνα. Η πρόταση της Κομισιόν αντανακλά αυτόν τον διαχωρισμό, προβλέποντας διαφορετικά κονδύλια για στρατιωτική βοήθεια και γενική δημοσιονομική στήριξη.
Το βάρος των αμυντικών δαπανών στον προϋπολογισμό
Η πίεση αποτυπώνεται και στο προσχέδιο του ουκρανικού προϋπολογισμού για το 2027. Σε ρεπορτάζ του Σεπτεμβρίου, το Reuters μετέδωσε ότι οι προτεινόμενες αμυντικές δαπάνες ανέρχονταν σε 4,89 τρισ. γρίβνια, ποσό που το πρακτορείο υπολόγισε τότε σε περίπου 110 δισ. δολάρια. Αυτό αντιστοιχούσε περίπου στα δύο τρίτα του συνολικού σχεδίου δαπανών, ύψους 7,27 τρισ. γρίβνια.
Το ίδιο δημοσίευμα ανέφερε ότι ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας είχε υπολογίσει πως η χώρα θα χρειαζόταν περισσότερα από 52 δισ. δολάρια διεθνούς οικονομικής βοήθειας την επόμενη χρονιά. Η εκτίμηση αυτή είχε διατυπωθεί σε προγενέστερο χρόνο και αφορά συγκεκριμένα τη δημοσιονομική βοήθεια που εξεταζόταν τότε. Δεν είναι άμεσα συγκρίσιμη με τη νεότερη συνολική εκτίμηση των 115 δισ. δολαρίων του Ζελένσκι, η οποία περιλαμβάνει ευρύτερες ανάγκες.
Οι πολιτικές δυσκολίες για την εξασφάλιση βοήθειας
Ο Ζελένσκι αναγνώρισε ότι το 2027 θα είναι δύσκολο για την κυβέρνησή του και λόγω των πολιτικών εξελίξεων σε ευρωπαϊκές χώρες. Όπως μετέδωσε το TASS, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο εκλογών να οδηγήσουν στην εξουσία πολιτικές δυνάμεις πιο επιφυλακτικές απέναντι στη συνέχιση της βοήθειας προς την Ουκρανία.
Η αναφορά αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της διεθνούς στήριξης εξαρτάται από αποφάσεις κυβερνήσεων, κοινοβουλίων και ευρωπαϊκών θεσμών. Η πρόταση του δανείου των 45 δισ. ευρώ χρειάζεται την έγκριση των κρατών-μελών, ενώ η Κομισιόν υπολογίζει ότι και άλλοι διεθνείς εταίροι θα πρέπει να συμβάλουν στην κάλυψη των αναγκών.
Το 2028 στο κάδρο των εκτιμήσεων
Ο Ουκρανός πρόεδρος άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο η χώρα να χρειαστεί αντίστοιχης τάξης χρηματοδότηση και το 2028. Πρόκειται για εκτίμηση που υπογραμμίζει τη μακροπρόθεσμη αβεβαιότητα όσο συνεχίζονται οι πολεμικές επιχειρήσεις και παραμένουν υψηλές οι ανάγκες άμυνας και κρατικής λειτουργίας.
Προς το παρόν, το βασικό ζήτημα είναι η κάλυψη των αναγκών του 2027. Τα 115 δισ. δολάρια που ανέφερε ο Ζελένσκι αποτελούν συνολική εκτίμηση χρηματοδότησης, με σημαντικό μέρος να παραμένει υπό εξασφάλιση. Η πρόταση της ΕΕ για νέο δάνειο 45 δισ. ευρώ μπορεί να καλύψει μέρος του κενού, αλλά δεν έχει ακόμη εγκριθεί και δεν αποτελεί από μόνη της το σύνολο της απαιτούμενης διεθνούς βοήθειας.
Πηγές: Mezha / Interfax-Ukraine, TASS, Reuters
