Ανατροπή από Τραμπ: Πάγωσε τις νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας λίγο πριν τεθούν σε ισχύ

Επιμέλεια: Hellas-Now

Μια σημαντική ανατροπή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στη Ρωσία σημειώθηκε στην Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο αναστέλλει βασικές προβλέψεις του νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Μόσχας, μόλις δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη εφαρμογή τους.

Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και μετά την ανακοίνωση συμφωνίας για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ με στόχο την ενίσχυση της προσφοράς καυσίμων στις διεθνείς αγορές. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, προκαλώντας αντιδράσεις από πολιτικούς που θεωρούν ότι η κίνηση αποδυναμώνει την πίεση προς το Κρεμλίνο.

Το διάταγμα Τραμπ πριν από την έναρξη των κυρώσεων

Το νέο πακέτο μέτρων είχε θεσπιστεί με τον νόμο «Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026», τον οποίο ο Τραμπ είχε υπογράψει τον Σεπτέμβριο. Η νομοθεσία αποσκοπούσε στην ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία λόγω της εισβολής στην Ουκρανία.

Ωστόσο, στις 16 Οκτωβρίου ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που προβλέπει την εξαίρεση από σημαντικές κυρώσεις, περιορισμούς και δασμούς που περιλαμβάνονται στον νόμο. Η σχετική απόφαση γνωστοποιήθηκε στο Κογκρέσο με την αιτιολογία ότι η αναστολή εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι νέες διατάξεις επρόκειτο να ενεργοποιηθούν στις 18 Οκτωβρίου. Έτσι, η παρέμβαση έγινε λίγο πριν από την προθεσμία εφαρμογής τους και ουσιαστικά περιόρισε την άμεση επίδραση μεγάλου μέρους των προβλεπόμενων μέτρων.

Τι προέβλεπε το πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας

Η νομοθεσία είχε σχεδιαστεί ώστε να περιορίσει τις οικονομικές πηγές που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια. Μεταξύ άλλων, προέβλεπε κυρώσεις σε Ρώσους αξιωματούχους, τράπεζες και πρόσωπα ή φορείς που συνδέονται με την παράκαμψη των υφιστάμενων περιορισμών.

Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι προβλέψεις για τις ενεργειακές εξαγωγές. Το νομοθετικό πλαίσιο έδινε τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως και 100% σε προϊόντα από χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο ή φυσικό αέριο, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.

Στόχος ήταν να αυξηθεί το κόστος για χώρες που διατηρούν ενεργειακές συναλλαγές με τη Ρωσία και να περιοριστούν τα έσοδα που στηρίζουν τη ρωσική οικονομία.

Με το νέο διάταγμα, ο Τραμπ ανέστειλε την εφαρμογή σημαντικών προβλέψεων του νόμου. Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργήθηκαν όλες οι παλαιότερες αμερικανικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας: τα ήδη ισχύοντα μέτρα που είχαν επιβληθεί με προηγούμενες εκτελεστικές αποφάσεις παραμένουν σε ισχύ, σύμφωνα με το κείμενο του διατάγματος.

Το ρωσικό ντίζελ και η συζήτηση για τις τιμές των καυσίμων

Η απόφαση για τις κυρώσεις ακολουθεί την ανακοίνωση του Τραμπ ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει σημαντικές ποσότητες ντίζελ στις διεθνείς αγορές. Σε ανάρτησή του είχε αναφέρει αρχική ποσότητα άνω των 300.000 τόνων, επιπλέον 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και μεγαλύτερες ποσότητες στη συνέχεια.

Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε τη συμφωνία ως κίνηση που θα μπορούσε να ενισχύσει την προσφορά καυσίμων και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των υψηλών τιμών. Ωστόσο, η ανακοίνωση των ποσοτήτων δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι όλες οι παραδόσεις έχουν πραγματοποιηθεί.

Η χρονική σύμπτωση της συμφωνίας για το ντίζελ με την αναστολή των νέων κυρώσεων ενίσχυσε τις αντιδράσεις στις ΗΠΑ. Επικριτές της απόφασης υποστηρίζουν ότι η χαλάρωση των περιορισμών μπορεί να προσφέρει οικονομικό περιθώριο στη Μόσχα, την ώρα που συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Αντιδράσεις στο Κογκρέσο

Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις από μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου, μεταξύ των οποίων και πολιτικοί που είχαν στηρίξει τη νομοθεσία. Επικριτές υποστηρίζουν ότι η αναστολή αποδυναμώνει ένα πλαίσιο που είχε σχεδιαστεί για να αυξήσει το κόστος της ρωσικής πολεμικής πολιτικής.

Από την άλλη πλευρά, το εκτελεστικό διάταγμα επικαλείται ρητά τη δυνατότητα του προέδρου να εξαιρεί πρόσωπα, περιορισμούς και δασμούς όταν κρίνει ότι αυτό εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, με την προβλεπόμενη ενημέρωση του Κογκρέσου.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η εφαρμογή σημαντικών νέων μέτρων εξαρτάται πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό από τις μελλοντικές αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η αντίδραση της Ουκρανίας και το μήνυμα προς τη Μόσχα

Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία στο Κίεβο, καθώς η ουκρανική κυβέρνηση επιδιώκει τη διατήρηση και ενίσχυση της διεθνούς οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει ότι οι ενεργειακές συμφωνίες με τη Μόσχα μπορεί να αποτελέσουν το πρώτο βήμα για ευρύτερη χαλάρωση των κυρώσεων.

Η απόφαση του Τραμπ δεν ισοδυναμεί με πλήρη άρση του αμερικανικού καθεστώτος κυρώσεων. Παρ' όλα αυτά, δημιουργεί ένα διαφορετικό πλαίσιο για την εφαρμογή νέων μέτρων και στέλνει μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί τη δυνατότητα να προσαρμόζει την οικονομική της πολιτική ανάλογα με τις προτεραιότητές της.

Τι σημαίνει για τις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας

Η αναστολή των νέων κυρώσεων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Τραμπ έχει ασκήσει δημόσια κριτική στον Ζελένσκι και επιδιώκει να συνδυάσει τη διπλωματία με οικονομικές κινήσεις που επηρεάζουν την αγορά ενέργειας.

Το αν η απόφαση θα οδηγήσει σε ευρύτερη εξομάλυνση των οικονομικών σχέσεων ΗΠΑ και Ρωσίας παραμένει ανοιχτό. Προς το παρόν, το σαφές στοιχείο είναι ότι η εφαρμογή σημαντικών νέων κυρώσεων αναβλήθηκε, ενώ οι υφιστάμενοι περιορισμοί δεν καταργήθηκαν συνολικά.

Η εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσει τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων, τη χρηματοδότηση του πολέμου και τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στη Μόσχα τους επόμενους μήνες.

Πηγές

• Euronews – Η απόφαση Τραμπ για τις νέες κυρώσεις
• Helsinki Times – Η αναστολή των μέτρων πριν από την εφαρμογή τους
• Λευκός Οίκος – Το πλήρες εκτελεστικό διάταγμα της 16ης Οκτωβρίου 2026
• Reuters – Οι εξαιρέσεις από τις κυρώσεις και οι ενεργειακές επιπτώσεις