«Η Γη γλίτωσε το 1947 από δύναμη ενός τρισεκατομμυρίου βομβών υδρογόνου – Ο Ήλιος μπορεί να την απελευθερώσει στο μέλλον»

Επιμέλεια: Hellas-Now

Ο Ήλιος θεωρείται σχετικά ήρεμος σε σύγκριση με άλλα άστρα παρόμοια με αυτόν. Νέα μελέτη όμως δείχνει ότι ίσως έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει μια ακραία «υπερέκλαμψη» (superflare), με ενέργεια πολλαπλάσια από οποιαδήποτε ηλιακή έκλαμψη έχει καταγραφεί στη σύγχρονη εποχή.

Η τεράστια κηλίδα του 1947

Οι ερευνητές του Max Planck Institute for Solar System Research και του University of Colorado Boulder μελέτησαν περίπου 300 από τις ισχυρότερες ηλιακές εκλάμψεις που καταγράφηκαν από το Solar Dynamics Observatory της NASA μεταξύ 2010 και 2016.

Στη συνέχεια συνέκριναν την ενέργεια των εκλάμψεων με το μέγεθος των ενεργών περιοχών στην επιφάνεια του Ήλιου και εφάρμοσαν τη σχέση αυτή σε ιστορικές ηλιακές κηλίδες.

Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα ήταν η «Μεγάλη Ηλιακή Κηλίδα» του Απριλίου 1947. Κάλυπτε περίπου το 0,6% του ορατού ηλιακού δίσκου και είχε διάμετρο περίπου 40 φορές μεγαλύτερη από τη Γη.

Θα μπορούσε να είχε προκαλέσει superflare

Η κηλίδα του 1947 δεν προκάλεσε τότε μια τέτοια υπερέκλαμψη. Οι υπολογισμοί όμως δείχνουν ότι, υπό σπάνιες συνθήκες, μια ενεργή περιοχή αυτού του μεγέθους θα μπορούσε θεωρητικά να απελευθερώσει ενέργεια της τάξης των 10³⁴ erg, δηλαδή να περάσει στο θεωρητικό εύρος των superflares που παρατηρούνται σε άλλα άστρα παρόμοια με τον Ήλιο.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως ο Ήλιος θα προκαλέσει σύντομα μια τέτοια έκλαμψη. Πρόκειται για εκτίμηση της δυνατότητας του άστρου και όχι πρόβλεψη ενός επερχόμενου γεγονότος.

Τι θα σήμαινε για τη Γη;

Μια ακραία ηλιακή καταιγίδα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε δορυφόρους, συστήματα επικοινωνιών και ηλεκτρικά δίκτυα. Το ιστορικό προηγούμενο είναι το Γεγονός Carrington του 1859, όταν μια ισχυρή ηλιακή καταιγίδα προκάλεσε εντυπωσιακά σέλατα και προβλήματα στα τηλεγραφικά δίκτυα.

Ωστόσο, μια superflare δεν σημαίνει αυτόματα ότι όλη η ενέργεια θα κατευθυνθεί προς τη Γη. Η πραγματική επίδραση θα εξαρτιόταν από την κατεύθυνση, τη μορφή της έκλαμψης και τυχόν συνοδευτική εκτίναξη στεμματικής μάζας.

Ο Ήλιος μπορεί να είναι πιο «άγριος» απ' όσο πιστεύαμε

Παρατηρήσεις χιλιάδων άστρων δείχνουν ότι άστρα παρόμοια με τον Ήλιο μπορούν να εμφανίσουν superflares σε πολύ αραιά χρονικά διαστήματα. Η νέα έρευνα δεν αποδεικνύει ότι έχει συμβεί ποτέ superflare στον δικό μας Ήλιο, δείχνει όμως ότι η φυσική του άστρου μας δεν αποκλείει ένα τέτοιο ακραίο γεγονός.

Και αυτό είναι το πραγματικά ανησυχητικό συμπέρασμα: ο Ήλιος που γνωρίζουμε ως σχετικά ήρεμο άστρο μπορεί, τουλάχιστον θεωρητικά, να έχει πολύ μεγαλύτερο ενεργειακό «ταβάνι» από αυτό που έχουμε δει μέχρι σήμερα.

Πηγές:
Popular Mechanics
Max Planck Institute for Solar System Research
Philosophical Transactions of the Royal Society A
Phys.org