Ημερομηνία λήξης: Ποια τρόφιμα μπορείς να καταναλώσεις μετά – και ποια δεν πρέπει
Η ημερομηνία που αναγράφεται σε μια συσκευασία δεν σημαίνει πάντα το ίδιο. Άλλο είναι η ένδειξη «ανάλωση έως» και άλλο το «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από». Η διάκριση είναι σημαντική: η πρώτη αφορά την ασφάλεια του τροφίμου, ενώ η δεύτερη κυρίως την ποιότητά του.
Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα τρόφιμα μακράς διάρκειας ενδέχεται να παραμένουν κατάλληλα για κατανάλωση μετά την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας, εφόσον έχουν αποθηκευτεί σύμφωνα με τις οδηγίες και η συσκευασία τους είναι άθικτη. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τα ευπαθή προϊόντα με ένδειξη «ανάλωση έως».
Τι σημαίνει «ανάλωση έως»
Η ένδειξη «ανάλωση έως» αφορά την ασφάλεια. Χρησιμοποιείται σε ευπαθή τρόφιμα, όπως φρέσκο κρέας και ψάρια, αλλά και σε ορισμένα γαλακτοκομικά, έτοιμες σαλάτες και άλλα προϊόντα που διατηρούνται στο ψυγείο.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA ), τα τρόφιμα αυτά δεν πρέπει να καταναλώνονται μετά την ημερομηνία που αναγράφεται, ακόμη κι αν φαίνονται και μυρίζουν φυσιολογικά. Επιβλαβείς μικροοργανισμοί μπορεί να υπάρχουν χωρίς να προκαλούν εμφανή αλλοίωση.
Εξίσου σημαντικό είναι να τηρούνται οι οδηγίες συντήρησης στη συσκευασία. Αν ένα ευπαθές τρόφιμο έμεινε για μεγάλο διάστημα εκτός ψυγείου, η ημερομηνία από μόνη της δεν εγγυάται ότι παραμένει ασφαλές.
Τι σημαίνει «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από»
Η ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» αφορά κυρίως την ποιότητα. Μετά την ημερομηνία αυτή, το τρόφιμο μπορεί να έχει χάσει μέρος της γεύσης, της υφής ή του αρώματός του. Αν έχει αποθηκευτεί σωστά και η συσκευασία παραμένει ακέραιη, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι ακατάλληλο για κατανάλωση.
Η EFSA αναφέρει ότι σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούμε να ελέγξουμε το τρόφιμο με τις αισθήσεις μας. Αυτό δεν αποτελεί τρόπο ελέγχου για προϊόντα με ένδειξη «ανάλωση έως».
Ποια τρόφιμα μπορεί να διατηρούνται περισσότερο
Ζυμαρικά και ρύζι: Αν παραμένουν σε ξηρό και δροσερό μέρος, σε κλειστή και άθικτη συσκευασία, μπορεί να διατηρούνται και μετά την ημερομηνία «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από». Απόρριψέ τα αν δεις υγρασία, έντομα ή άλλη αλλοίωση.
Αποξηραμένα όσπρια: Φασόλια, φακές και ρεβίθια μπορούν να διατηρηθούν για μεγάλο διάστημα όταν φυλάσσονται σωστά. Με τον χρόνο ενδέχεται να χρειάζονται περισσότερο μαγείρεμα. Έλεγξε τη συσκευασία και το περιεχόμενο πριν τα χρησιμοποιήσεις.
Κονσέρβες: Μια σωστά αποθηκευμένη κονσέρβα με ένδειξη ελάχιστης διατηρησιμότητας μπορεί να διατηρείται και μετά την ημερομηνία της, εφόσον δεν έχει φθορές. Μην καταναλώσεις το περιεχόμενο αν η κονσέρβα είναι φουσκωμένη, έχει διαρροή, έντονη σκουριά ή βαθιά χτυπήματα.
Μπισκότα και κράκερ: Μπορεί να χάσουν την τραγανότητά τους ή μέρος της γεύσης τους. Η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας δεν σημαίνει από μόνη της ότι έχουν καταστεί επικίνδυνα, εφόσον έχουν φυλαχθεί σωστά και δεν παρουσιάζουν σημάδια αλλοίωσης.
Γιατί δεν αρκεί η μυρωδιά
Η μυρωδιά, η εμφάνιση και η γεύση δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν ότι ένα τρόφιμο είναι ασφαλές όταν έχει περάσει η ημερομηνία «ανάλωση έως». Μην δοκιμάζεις ένα ευπαθές προϊόν για να ελέγξεις αν έχει χαλάσει. Ακολούθησε την ημερομηνία και τις οδηγίες συντήρησης που αναγράφονται στη συσκευασία.
Με απλά λόγια: μετά την ένδειξη «ανάλωση έως», μην καταναλώνεις το τρόφιμο. Μετά το «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από», η απόφαση εξαρτάται από τη σωστή αποθήκευση, την κατάσταση της συσκευασίας και τυχόν σημάδια αλλοίωσης. Η σωστή ανάγνωση της ετικέτας βοηθά να προστατεύουμε την υγεία μας και να αποφεύγουμε την άσκοπη σπατάλη τροφίμων.
Πηγές: EFSA — Επισήμανση της ημερομηνίας στα τρόφιμα · ΕΦΕΤ — Οδηγίες της EFSA για τη σήμανση ημερομηνίας · Pronews — Τρόφιμα και ημερομηνίες λήξης.
