Λύθηκε το μυστήριο του «Τάφου του Μίδα»; – Ποιος ήταν πραγματικά θαμμένος στον γιγάντιο τύμβο
Για δεκαετίες ένας τεράστιος ταφικός τύμβος έξω από την αρχαία πρωτεύουσα της Φρυγίας ήταν γνωστός ως ο «Τάφος του Μίδα». Όμως ο άνθρωπος που βρισκόταν μέσα του φαίνεται ότι δεν ήταν ο θρυλικός βασιλιάς με το «χρυσό άγγιγμα».
Τα στοιχεία οδηγούν πλέον σε ένα άλλο όνομα, εξίσου μυστηριώδες και στενά συνδεδεμένο με έναν από τους διασημότερους αρχαίους θρύλους: τον Γόρδιο, πατέρα του Μίδα και τον βασιλιά που η παράδοση συνέδεσε με τον περίφημο Γόρδιο Δεσμό.
Ο γιγάντιος τύμβος που έκρυβε έναν βασιλιά
Ο Τύμβος MM βρίσκεται στο αρχαίο Γόρδιο, κοντά στη σημερινή Άγκυρα. Υψώνεται περίπου 53 μέτρα και η διάμετρός του φτάνει τα 300 μέτρα, κυριαρχώντας ακόμη και σήμερα στο τοπίο.
Στο εσωτερικό του βρίσκεται μια εντυπωσιακά διατηρημένη ξύλινη ταφική κατασκευή. Όταν οι αρχαιολόγοι έφτασαν στον θάλαμο το 1957, αντίκρισαν έναν ασύλητο βασιλικό τάφο γεμάτο αντικείμενα που μαρτυρούσαν τεράστιο πλούτο και εξουσία.
Ένας νεκρός περιτριγυρισμένος από θησαυρούς
Ο άνδρας που είχε ταφεί εκεί ήταν περίπου 60 έως 65 ετών. Γύρω του είχαν τοποθετηθεί περισσότερα από εκατό χάλκινα αγγεία, πολυτελή ξύλινα έπιπλα, υφάσματα και δεκάδες περίτεχνες περόνες.
Όλα έδειχναν ότι δεν επρόκειτο για έναν απλό ευγενή. Ήταν ένας άνθρωπος τόσο σημαντικός ώστε χρειάστηκε να υψωθεί πάνω από τον τάφο του ένα τεχνητό βουνό.
Γιατί δεν ήταν ο Μίδας;
Για χρόνια η εντυπωσιακή κατασκευή συνδέθηκε σχεδόν αυτονόητα με τον Μίδα. Οι νεότερες χρονολογήσεις του ξύλου, όμως, τοποθετούν την κατασκευή του τάφου περίπου στο 740 π.Χ., δηλαδή στις αρχές της περιόδου κατά την οποία ο ιστορικός Μίδας φαίνεται ότι ανέβαινε στην εξουσία.
Αυτό οδήγησε τους ερευνητές σε μια διαφορετική εικόνα: ο Μίδας πιθανότατα δεν βρισκόταν μέσα στον τύμβο. Ίσως ήταν εκείνος που τον κατασκεύασε για να τιμήσει τον προκάτοχο και πατέρα του, τον Γόρδιο.
Ο άνθρωπος πίσω από τον Γόρδιο Δεσμό;
Και εδώ η αρχαιολογία συναντά έναν από τους μεγαλύτερους θρύλους της αρχαιότητας.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Γόρδιος συνδέθηκε με την ίδρυση της φρυγικής πρωτεύουσας και με την άμαξα πάνω στην οποία βρισκόταν δεμένος ο περίφημος Γόρδιος Δεσμός. Ένας χρησμός προέβλεπε ότι όποιος κατάφερνε να τον λύσει θα γινόταν κυρίαρχος της Ασίας.
Αιώνες αργότερα, το 333 π.Χ., ο Μέγας Αλέξανδρος έφτασε στο Γόρδιο. Η γνωστότερη εκδοχή της ιστορίας θέλει τον Μακεδόνα βασιλιά, αντί να προσπαθεί επ' άπειρον να λύσει τον κόμπο, να τον κόβει με το σπαθί του.
Ένα μυστήριο που ενώνει τον Μίδα, τον Γόρδιο και τον Αλέξανδρο
Η πραγματική ταυτότητα του νεκρού δεν μπορεί να γραφτεί πάνω στον τάφο με απόλυτη βεβαιότητα, καθώς δεν βρέθηκε επιγραφή με το όνομά του. Ωστόσο, η χρονολόγηση, η ηλικία του νεκρού και η βασιλική πολυτέλεια του τάφου συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι πρόκειται πιθανότατα για τον πατέρα του Μίδα.
Έτσι, ένας τύμβος που για περισσότερο από μισό αιώνα κουβαλούσε το όνομα του Μίδα ίσως κρύβει στην πραγματικότητα τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από έναν άλλο παγκόσμιο μύθο: τον Γόρδιο.
Και κάπως έτσι, στο ίδιο σημείο της Ανατολίας συναντώνται τρεις θρυλικές μορφές της αρχαιότητας: ο Γόρδιος, ο Μίδας και, αιώνες αργότερα, ο Μέγας Αλέξανδρος.
Πηγές: All That's Interesting, Penn Museum – Gordion Archaeological Project, Hürriyet Daily News. (εικόνα Wikimedia Commons)
