Πρώην πράκτορας του FBI αποκαλύπτει τον τύπο προσωπικότητας που θεωρεί πιο επικίνδυνο ακόμη και από έναν ψυχοπαθή
Ποιος άνθρωπος μπορεί να προκαλέσει τη μεγαλύτερη ζημιά στις προσωπικές σχέσεις; Η αυθόρμητη απάντηση πολλών θα ήταν «ένας ψυχοπαθής». Ο πρώην πράκτορας του FBI Joe Navarro, όμως, έχει διαφορετική άποψη.
Ο Navarro, ο οποίος πέρασε 25 χρόνια στο FBI με ειδίκευση στην αντικατασκοπεία και στην ανάλυση ανθρώπινης συμπεριφοράς, υποστηρίζει ότι σε διαπροσωπικό επίπεδο ένας από τους πιο καταστροφικούς τύπους προσωπικότητας είναι αυτός που περιγράφεται ως «κακοήθης ναρκισσιστής».
«Υπερεκτιμά τον εαυτό του και υποτιμά τους άλλους»
Μιλώντας στο LADbible, ο Navarro ανέφερε ότι στα χρόνια που ακολούθησαν την έκδοση του βιβλίου του Dangerous Personalities, οι ιστορίες που έλαβε από αναγνώστες τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι αυτού του είδους η συμπεριφορά μπορεί να προκαλέσει τεράστια ζημιά σε συντρόφους, οικογένειες και ανθρώπους του στενού περιβάλλοντος.
Όπως εξήγησε, το βασικό μοτίβο είναι η υπερβολική αποτίμηση του εαυτού και η ταυτόχρονη απαξίωση των άλλων. Οι συνέπειες μπορεί να είναι ψυχολογικές, συναισθηματικές αλλά και οικονομικές.
Τι σημαίνει «κακοήθης ναρκισσισμός»
Ο όρος δεν αποτελεί ξεχωριστή επίσημη διάγνωση στο DSM-5-TR. Χρησιμοποιείται όμως στην ψυχολογική βιβλιογραφία για να περιγράψει έναν ιδιαίτερα προβληματικό συνδυασμό έντονου ναρκισσισμού με αντικοινωνικά, παρανοϊκά ή επιθετικά χαρακτηριστικά.
Στη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας συναντώνται χαρακτηριστικά όπως υπερβολική αίσθηση σπουδαιότητας, ανάγκη για θαυμασμό, αίσθημα δικαιώματος, εκμετάλλευση των άλλων και έλλειψη ενσυναίσθησης.
Τα σημάδια που περιγράφουν οι ειδικοί
Μεταξύ των συμπεριφορών που μπορεί να εμφανίζονται είναι η συνεχής ανάγκη για δύναμη και αναγνώριση, η χρησιμοποίηση ανθρώπων για προσωπικό όφελος, η αδυναμία ανάληψης ευθύνης, η απαξίωση των άλλων και η έντονη αντίδραση όταν το άτομο αισθάνεται ότι αμφισβητείται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος που εμφανίζει ένα ή δύο τέτοια χαρακτηριστικά έχει κάποια διαταραχή. Η διάγνωση μιας διαταραχής προσωπικότητας απαιτεί αξιολόγηση από ειδικό και ένα σταθερό, μακροχρόνιο μοτίβο συμπεριφοράς.
Γιατί ο Navarro τον θεωρεί τόσο καταστροφικό
Ο πρώην πράκτορας κάνει μια ενδιαφέρουσα διάκριση: ένας εγκληματίας με έντονα ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά μπορεί τελικά να συλληφθεί και να περάσει από το σύστημα Δικαιοσύνης. Αντίθετα, ένας άνθρωπος με έντονα χειριστική και ναρκισσιστική συμπεριφορά μπορεί να προκαλεί επί χρόνια σοβαρή ζημιά μέσα σε μια σχέση, μια οικογένεια ή έναν εργασιακό χώρο χωρίς απαραίτητα να παραβιάζει εμφανώς τον νόμο.
Για τον Navarro, ακριβώς αυτή η καθημερινή και συχνά δυσδιάκριτη μορφή επιρροής είναι που κάνει τέτοιες προσωπικότητες ιδιαίτερα επικίνδυνες στις ανθρώπινες σχέσεις.
Πηγές: LADbible, Joe Navarro / JN Forensics, Penguin Random House, Cleveland Clinic, Psychology Today.
